Đại hội đồng Liên hiệp quốc (LHQ) vừa thông qua hiệp ước toàn cầu về người tị nạn với đa số phiếu ủng hộ, chỉ có 2 nước bỏ phiếu chống là Mỹ và Hungary.

Hiệp ước Toàn cầu về người tị nạn, với mục tiêu giảm gánh nặng cho các quốc gia đến, đã nhận được 181 phiếu thuận trên tổng số 193 thành viên Đại hội đồng Liên hợp quốc. Mỹ và Hungary bỏ phiếu chống, trong khi 3 quốc gia khác là Cộng hòa Dominicana, Eritrea và Libya bỏ phiếu trắng.
Ngoài phản đối của hai quốc gia là Mỹ và Hungary, hiệp ước về người tị nạn của LHQ không vấp phải những tranh cãi gay gắt như hiệp ước về di dân và đã được thông qua với sự đồng thuận của 181 quốc gia.

Cũng tương tự như “Hiệp ước toàn cầu về sự an toàn, trật tự, và nhập cư thông thường”, hiệp ước về người tị nạn của LHQ cũng không có tính ràng buộc pháp lý.

Cả hai hiệp ước toàn cầu này đều bắt nguồn từ tuyên bố New York được Đại hội đồng LHQ nhất trí thông qua tháng 9-2016 với mục tiêu giải quyết tốt hơn vấn đề của các dòng di dân và tị nạn trên toàn cầu.

Chủ tịch Đại hội đồng LHQ, bà Maria Fernanda Espinosa, cho biết hiệp ước sẽ giúp “tăng cường sự hỗ trợ và bảo vệ với 25 triệu người tị nạn toàn cầu” và đó là hiệp ước được xây dựng trên nền tảng chia sẻ gánh nặng và trách nhiệm. Theo bà Maria Fernanda Espinosa, một thực tế đã biết là hiện tại các nước có thu nhập thấp và trung bình đang là nơi cư trú của hơn 85% số người tị nạn toàn thế giới.

Hiệp ước này được thông qua ít ngày sau khi tại một hội nghị của Liên hợp quốc ở thành phố Marrakesh của Maroc hôm 10.12 vừa qua, hơn 150 quốc gia đã phê chuẩn Hiệp ước Toàn cầu về di cư hợp pháp, an toàn và trật tự (GCM, gọi tắt là Hiệp ước toàn cầu về di cư).

Hiệp ước GCM đặt ra 23 mục tiêu đảm bảo di cư hợp pháp và quản lý dòng người di cư tốt hơn trong bối cảnh số người di cư trên toàn thế giới đã tăng lên mức 250 triệu người, tương đương 3% dân số toàn thế giới.

Thông cáo báo chí nêu rõ sau 2 năm tham vấn tích cực do Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) dẫn đầu, cùng sự đóng góp xây dựng của các quốc gia thành viên, các tổ chức quốc tế, người di cư, các tổ chức xã hội dân sự, các doanh nghiệp tư nhân và giới chuyên gia, Hiệp ước Toàn cầu về người tị nạn sẽ tạo ra nguồn hỗ trợ vững chắc hơn cho các quốc gia tiếp nhận phần lớn người di cư.

Hiệp ước thúc đẩy sự sẻ chia trách nhiệm để giúp đỡ những người buộc phải rời bỏ nhà cửa vì xung đột và ngược đãi. Hiệp ước cũng giúp giảm gánh nặng với các quốc gia đang phát triển hiện đang tiếp nhận khoảng 90% số người di cư, thông qua các chương trình tăng cường đầu tư cho hệ thống cơ sở vật chất và cung cấp các dịch vụ cho người di cư cũng như các cộng đồng đón nhận người di cư.

Hai hiệp ước này ra đời trong bối cảnh làn sóng người di cư và tị nạn đổ tới châu Âu với quy mô lớn nhất kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, trong đó đa số trốn chạy khỏi xung đột và nghèo đói ở các nước Trung Đông, châu Phi. Đến nay lượng người di cư qua đường biển đã giảm rõ rệt, nhưng “dư chấn chính trị” do làn sóng này gây ra vẫn còn rất nặng nề tại EU. Tại biên giới Mexico-Mỹ, hàng nghìn người di cư cũng đang chờ cơ hội xin tị nạn tại Mỹ, buộc nước này phải triển khai binh sỹ tới biên giới và tiến hành trấn áp mạnh tay.

Tổng hợp