Căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Iran đang bước vào một giai đoạn nguy hiểm khi cả hai phía đồng loạt gia tăng chuẩn bị quân sự quanh đảo Kharg – một vị trí chiến lược sống còn đối với nền kinh tế Iran.

Theo các nguồn tin tình báo, Iran trong những tuần gần đây đã ráo riết củng cố hệ thống phòng thủ trên đảo Kharg, nơi chiếm khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này. Các biện pháp bao gồm triển khai thêm binh sĩ, đưa vào các hệ thống phòng không vác vai (MANPADS), cũng như rải mìn chống bộ binh và chống thiết giáp dọc bờ biển – những khu vực có thể trở thành điểm đổ bộ của lực lượng Mỹ.

Hành động này diễn ra trong bối cảnh chính quyền của Donald Trump đang cân nhắc một phương án quân sự táo bạo: sử dụng lực lượng trên bộ để chiếm quyền kiểm soát đảo Kharg nhằm gây sức ép buộc Iran mở lại tuyến vận tải dầu qua eo biển Strait of Hormuz. Đây là huyết mạch năng lượng toàn cầu, và việc Iran kiểm soát chặt chẽ tuyến này đã khiến thị trường dầu mỏ thế giới nhiều phen chao đảo.

Theo kế hoạch đang được thảo luận, khoảng 2,200 thủy quân lục chiến Mỹ có thể được triển khai đến Trung Đông ngay trong tuần, cùng với khoảng 3,000 lính nhảy dù tinh nhuệ thuộc Sư đoàn Dù 82. Các đơn vị này, kết hợp với hai lực lượng viễn chinh thủy quân lục chiến (Marine Expeditionary Units), sẽ tạo thành lực lượng đổ bộ chủ lực nếu Washington quyết định hành động.

Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự cảnh báo rằng chiến dịch chiếm Kharg sẽ tiềm ẩn rủi ro cực lớn. Đảo này tuy nhỏ – chỉ bằng khoảng một phần ba Manhattan – nhưng được bảo vệ bởi hệ thống phòng thủ nhiều tầng, lại nằm rất gần bờ biển Iran. Điều này khiến lực lượng Mỹ dễ bị tấn công bằng tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái và hỏa lực phòng không từ đất liền.

Cựu Tư lệnh Tối cao NATO, James Stavridis, nhận định rằng Iran “sẽ làm mọi cách để gây thương vong tối đa” cho quân Mỹ nếu xảy ra đổ bộ. Ngay cả khi Mỹ đã tiến hành không kích trước đó vào hơn 90 mục tiêu trên đảo – bao gồm kho tên lửa và cơ sở quân sự – năng lực phòng thủ của Iran vẫn chưa bị vô hiệu hóa hoàn toàn.

Từ phía Tehran, các cảnh báo cũng ngày càng cứng rắn. Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố mọi hành động  của Mỹ đều nằm trong tầm giám sát, và nếu bất kỳ đảo nào của Iran bị tấn công, các cơ sở hạ tầng quan trọng của đối phương trong khu vực sẽ trở thành mục tiêu trả đũa “không giới hạn”.

Không chỉ đối mặt với rủi ro quân sự, kế hoạch của Mỹ còn vấp phải sự hoài nghi từ chính các đồng minh. Một số quốc gia vùng Vịnh lo ngại rằng việc đưa quân chiếm đóng Kharg sẽ kéo dài xung đột và châm ngòi cho các cuộc tấn công trả đũa vào cơ sở năng lượng của họ. Thay vào đó, họ đề xuất phương án phong tỏa ngoài khơi – nhằm cắt đứt xuất khẩu dầu của Iran mà không cần đưa quân lên đảo.

Trong nội bộ Washington, câu hỏi lớn vẫn chưa có lời đáp: liệu việc chiếm Kharg có thực sự giải quyết được vấn đề hay chỉ khiến tình hình leo thang ngoài tầm kiểm soát? Bởi ngay cả khi kiểm soát được hòn đảo, Mỹ cũng khó có thể chấm dứt hoàn toàn ảnh hưởng của Iran đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong khi các cuộc thương thảo vẫn chưa ngã ngũ, cả hai bên đang tiếp tục “lên dây cót” cho kịch bản xấu nhất. Kharg, từ một trung tâm xuất khẩu dầu, đang trở thành tâm điểm của một thử nghiệm địa chính trị – nơi chỉ một quyết định sai lầm cũng có thể châm ngòi cho một cuộc xung đột rộng lớn hơn ở Trung Đông.