Ngày 9.11, tại thủ đô Bắc Kinh, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, các doanh nghiệp hai nước đã ký nhiều thỏa thuận hợp tác thương mại và đầu tư trị giá hơn 250 tỷ Mỹ kim.

Phát biểu ngày 9.11 trước đại diện các doanh nghiệp hai nước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh thực tế cho thấy Mỹ-Trung có tiềm năng lớn trong hợp tác thương mại và kinh tế dù vẫn tồn tại một số “bất đồng” trong quan hệ thương mại song phương.

Ông khẳng định chiến lược lâu dài của Bắc Kinh là mở cửa thương mại và minh bạch hơn với các công ty nước ngoài, trong đó có các công ty Mỹ. Chủ tịch Trung Quốc cho biết Bắc Kinh sẽ khuyến khích các công ty nước này đầu tư hơn nữa vào Mỹ cũng như mời gọi các công ty Mỹ tham gia các dự án của nước này.

Về phần mình, Tổng thống Mỹ Trump cũng bày tỏ quan ngại về thâm hụt thương mại “một chiều và không công bằng” của Mỹ với Trung Quốc, song tuyên bố “không đổ lỗi” cho Bắc Kinh về điều này. Theo ông, chính các chính quyền trước đây của Mỹ đã “khiến thâm hụt thương mại vượt khỏi tầm kiểm soát.”

Bên cạnh đó, Tổng thống Trump cũng cho rằng Trung Quốc cần hành động mạnh mẽ hơn nhằm thúc đẩy tiếp cận thị trường, chuyển giao công nghệ và ngăn chặn việc đánh cắp quyền sở hữu trí tuệ.
Sau lễ ký kết, Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Chung Sơn đánh giá, những thỏa thuận này thật sự là “một điều kỳ diệu, không chỉ trong lịch sử của quan hệ Mỹ – Trung Quốc mà còn trong lịch sử thế giới”.

Trong những thỏa thuận vừa ký kết, đáng chú ý là thỏa thuận về khí đốt giữa bang Alaska, Tập đoàn Phát triển khí đốt Alaska và Tập đoàn Hóa dầu Trung Quốc (Sinopec), Tập đoàn Đầu tư Trung Quốc (CIC), Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc với tổng vốn đầu tư lên tới 43 tỷ Mỹ kim.

Các nhà chức trách dự đoán, thỏa thuận này dự kiến sẽ giúp tạo ra 12,000 việc làm ở Mỹ và giảm 10 tỷ Mỹ kim thâm hụt thương mại hàng năm của Mỹ. Đổi lại, thỏa thuận sẽ cung cấp nguồn năng lượng sạch và giá cả phải chăng cho Trung Quốc. Thống kê cho thấy thâm hụt thương mại hàng năm giữa Mỹ và Trung Quốc vào khoảng 350 tỷ Mỹ kim.

Khi được hỏi liệu số thỏa thuận được ký có thể giúp ích gì trong việc giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc, giới chuyên gia tỏ ra lạc quan thận trọng. “Nói chung, mọi người đều có cảm giác tốt đẹp. Nhưng vẫn cần phải chờ xem điều gì sẽ diễn ra”, ông Gentry Sayad, một luật sư ở Thượng Hải có mặt trong đoàn đại biểu Trung Quốc, phát biểu.

Một quan chức cấp cao chính quyền Trump đã bác bỏ những hoài nghi về tính hiện thực của các thỏa thuận được ký, nói rằng Tổng thống Mỹ đã thành công trong việc xây dựng mối quan hệ bề chặt với Chủ tịch Tập, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in. Vị quan chức đề nghị giấu tên khẳng định những mối quan hệ này sẽ giúp giải quyết những vấn đề lớn hơn trong tương lai.