Chỉ còn vài giờ trước hạn chót do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra (8 giờ tối thứ Ba giờ Mỹ, tức sáng thứ Tư giờ Úc), tình hình xung đột giữa Mỹ và Iran đang ở điểm cực kỳ căng thẳng. Ông Trump tuyên bố đây là “hạn chót cuối cùng” và nếu không đạt được thỏa thuận, Mỹ có thể tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào hạ tầng của Iran.

Trong bối cảnh đó, các nỗ lực ngoại giao “giờ chót” đang được thúc đẩy bởi ba quốc gia trung gian: Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập. Sáng kiến nổi bật nhất là đề xuất một lệnh ngưng bắn kéo dài 45 ngày, nhằm tạo khoảng thời gian cho các bên đàm phán một giải pháp lâu dài.

Thực tế đàm phán: Tiến triển nhưng đầy bất đồng

Theo các nguồn tin, Iran đã đưa ra một kế hoạch 10 điểm thông qua Pakistan, được phía Mỹ xem là “một bước tiến đáng kể” nhưng vẫn chưa đủ để đáp ứng các yêu cầu cốt lõi của Washington.

Mỹ yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz, hạn chế chương trình hạt nhân và tên lửa, trong khi Tehran lại đòi dỡ bỏ trừng phạt, bồi thường chiến tranh và đảm bảo hòa bình lâu dài.

Điểm mấu chốt là Iran không muốn một lệnh ngưng bắn tạm thời, mà muốn một giải pháp vĩnh viễn. Điều này khiến đề xuất 45 ngày trở nên khó chấp nhận đối với Tehran.

Sáng kiến 45 ngày: Hy vọng cuối cùng nhưng thiếu nền tảng

Kế hoạch của Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập được xem là “cửa sổ cuối cùng” để tránh leo thang quân sự. Ý tưởng là hai giai đoạn: 45 ngày ngưng bắn trước mắ. Sau đó tiến tới đàm phán hòa bình toàn diện

Tuy nhiên, có ba trở ngại lớn:

Thiếu niềm tin: Iran lo ngại Mỹ có thể tiếp tục tấn công sau khi ngưng bắn.

Khác biệt mục tiêu: Mỹ muốn nhượng bộ nhanh, còn Iran muốn cam kết lâu dài.

Lập trường của Trump: Ông chưa chính thức ủng hộ đề xuất này và vẫn giữ đe dọa quân sự.

Ngoài ra, các yếu tố bên ngoài như các cuộc không kích của Israel và tình hình chiến sự leo thang cũng làm suy yếu cơ hội đạt thỏa thuận.

Triển vọng: Khả năng thành công rất thấp

Dù các kênh trung gian vẫn hoạt động tích cực, nhiều nguồn tin cho rằng khả năng đạt được một thỏa thuận trong 24–48 giờ là rất mong manh.

Ngay cả khi đạt được một thỏa thuận tạm thời, việc duy trì nó cũng là dấu hỏi lớn vì hai bên còn cách xa nhau về điều kiện cốt lõi.

Sáng kiến ngưng bắn 45 ngày do Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập thúc đẩy là nỗ lực ngoại giao quan trọng nhằm ngăn chặn một cuộc leo thang nguy hiểm. Tuy nhiên, với lập trường cứng rắn của cả Washington lẫn Tehran, cùng áp lực từ hạn chót của ông Trump, triển vọng thành công của kế hoạch này hiện rất thấp.

Nếu không có đột phá vào phút chót, thế giới có thể chứng kiến một bước ngoặt nguy hiểm mới tại Trung Đông ngay trong sáng thứ Tư theo giờ Úc.