Nhiều cuộc biểu tình diễn ra tại Warsaw và một số thành phố của Ba Lan nhằm phản đối dự luật cải cách hệ thống tư pháp do chính phủ của Đảng Luật pháp và Công lý đưa ra.

Chính quyền thủ đô Warsaw cho biết có khoảng 50,000 người biểu tình tập trung trước dinh tổng thống, vẫy cờ Ba Lan và cờ EU, hô hào “Chúng ta sẽ bảo vệ nền dân chủ” và “tòa án tự do”.

Theo AFP, các cuộc biểu tình nổ ra sau khi hạ viện, do đảng Công lý và Pháp luật (PiS) kiểm soát, bỏ phiếu và giành chiến thắng với 235 phiếu thuận – 192 phiếu chống và 23 phiếu trắng. Kết quả này đồng nghĩa với việc trao quyền cho chính phủ Ba Lan chọn ra các ứng cử viên cho các chức vụ trong Tòa án Tối cao.

Đây là thay đổi mới nhất trong một loạt cải cách tư pháp gây tranh cãi mà đảng PiS khẳng định là cần thiết để hệ thống tư pháp hoạt động hiệu quả hơn và chống tham nhũng.

Cụ thể, trong những thay đổi này sẽ bao gồm điều luật liên quan đến quy chế của Hội Đồng Thẩm Pháp Quốc Gia là thành phần Hội Đồng này do Quốc Hội lựa chọn. Trong khi đó, đảng Luật Pháp và Công Lý, hiện đang cầm quyền, chiếm đa số tại nghị viện.

Quốc hội Ba Lan nhóm họp để thông qua điều luật cải cách mới hôm 20.7.2017 . Photo Courtesy: Reuters

Đạo luật thứ hai có mục đích thay đổi quy chế các tòa án dân sự và hình sự và bộ trưởng Tư Pháp sẽ có quyền chỉ định các chánh tòa. Ngoài ra, một dự luật khác đang được thảo luận, trao cho bộ trưởng Tư Pháp nhiều quyền quyết định quan trọng đối với Tòa Án Tối Cao.

Tuy nhiên, giới luật gia và phe đối lập cho rằng các cải cách này hủy bỏ những nguyên tắc cơ bản của nền dân chủ, đó là nguyên tắc tam quyền phân lập.

Nhà phân tích chính trị Stanislaw Mocek của Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan nói với hãng AFP: “Việc thông qua cải cách này vi phạm các nguyên tắc của pháp luật vì đã đưa ngành tư pháp lên nắm quyền lực chính trị, làm nền tảng cho một hệ thống không dân chủ tại Ba Lan”. Tình hình rất nghiêm trọng và có thể vượt ngoài tầm kiểm soát. Chúng ta không thấy ý định thỏa hiệp của PiS trong khi phe đối lập lại quá yếu”.

Trước đó phó chủ tịch Ủy ban châu Âu Frans Timmermans cũng đã thẳng thắn cảnh báo rằng sự thay đổi “sẽ tăng đáng kể mối đe dọa đối với hệ thống pháp luật” của Ba Lan.

Ông Timmermans cũng cảnh báo nếu Ba Lan không đình chỉ cải cách, Ủy ban châu Âu có thể ngừng quyền bỏ phiếu của Ba Lan trong khối 28 quốc gia thành viên của liên minh.

Luật cải cách trên của Ba Lan sẽ cần thượng viện, do PiS kiểm soát, thông qua trước khi được tổng thống Andrzej Dadu ký thành luật.

Tổng hợp