Hành động dọn đường để Đệ nhất phu nhân Zimbabwe kế nhiệm chồng được cho là nguồn cơn dẫn đến khủng hoảng chính trị ở nước này.

Tuần trước, Đệ nhất phu nhân Zimbabwe Grace Mugabe, gần như chắc chắn là người kế nhiệm chồng mình. Tuy nhiên, chỉ sau một đêm, Tổng thống Mugabe, 93 tuổi, từ đỉnh cao quyền lực suốt từ những năm 1980 bỗng chốc bị quản thúc bởi quân đội.

Xe tăng di chuyển trên đường phố Harare sau khi quân đội kiểm soát truyền hình nhà nước. Quân đội nói rằng đây không phải là một cuộc đảo chính và ông Mugabe vẫn an toàn.

Giới quan sát cho rằng, tham vọng chính trị của bà Grace Mugabe là nguyên nhân chính.

Trước đó, bà Grace Mugabe và Phó Tổng thống Zimbabwe Emmerson Mnangagwa là hai đối thủ chính trong cuộc chạy đua quyền lực trở thành người kế vị đương kim Tổng thống Mugabe.

Tuy nhiên, hồi tuần trước Tổng thống Mugabe bất ngờ sa thải ông Mnangagwa, cựu Bộ trưởng quốc phòng. Quyết định này được cho là do tác động từ bà Grace sau khi bà cáo buộc những người ủng hộ ông Mnangagwa âm mưu đảo chính. Việc cách chức ông Mnangagwa rõ ràng sẽ mở đường cho sự nghiệp chính trị của vị đệ nhất phu nhân 52 tuổi này.

Vài nét về phu nhân Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe

Bà Grace trở thành vợ của Tổng thống Mugabe khoảng 20 năm trước. Mối quan hệ của họ bắt đầu khi bà còn là thư ký văn phòng tổng thống.

Thời điểm đó, cả bà Grace và ông Mugabe đều đã kết hôn. Năm 1996, khoảng 4 năm sau khi người vợ đầu tiên của Tổng thống Mugabe qua đời và bà Grace ly hôn chồng, họ đã làm đám cưới với sự chứng kiến của nhiều quan chức châu Phi khác. Đám cưới xa xỉ tới mức nó được mệnh danh là “Đám cưới thế kỷ”.

Trong nhiều năm, bà Grace cố gắng xây dựng hình ảnh là một doanh nhân thành đạt, tích cực từ thiện. Tuy vậy, bà vẫn hứng không ít chỉ trích do lối sống xa hoa, phung phí.

Sau đám cưới, bà Grace được cho là đã từ chối ở trong khu dinh thự dành cho vợ chồng tổng thống. Thay vào đó, bà đã yêu cầu xây dựng một dinh thự mới. Kể từ đó đến nay, bà đã cho xây dựng 2 cung điện, với kinh phí ít nhất 26 triệu Mỹ kim cho mỗi dinh thự.

Không chỉ vậy, phu nhân của Tổng thống Mugabe thậm chí còn chi rất nhiều tiền cho các chuyến đi nước ngoài. Liên minh châu Âu (EU) đã áp đặt lệnh trừng phạt lên cả hai vợ chồng để ngăn họ chuyển tài sản ra khỏi Zimbabwe.

Hiện nay, vợ chồng Tổng thống Mugabe được cho là sở hữu các bất động sản trị giá hàng tỷ Mỹ kim trên khắp thế giới, trong đó có ở Mã Lai và Hong Kong, cùng các điền trang lớn ở Zimbabwe. Bà Grace bị cho là khá phung phí tiền bạc cho hoạt động mua sắm, với dẫn chứng là một ngày ở Paris bà có thể mua sắm ít nhất 100,000 Mỹ kim.

Chi tiêu xa xỉ trong bối cảnh nền kinh tế Zimbabwe chật vật bởi nạn tham nhũng, hơn 60% dân số Zimbabwe sống nghèo khổ khiến bà Grace Mugabe trở thành tâm điểm chỉ trích.

Ngoài ra, mùa hè này, bà Grace cũng đã trở thành chủ đề bàn tán sau cáo buộc hành hung một người mẫu Nam Phi 20 tuổi. Nhà chức trách Nam Phi sau đó cấp quyền miễn trừ ngoại giao cho bà Grace để bà về nước, động thái bị chỉ trích dữ dội.

Một số nhà phân tích cho rằng bà Grace chính là người khiến ông Mugabe phạm sai lầm “chết người” khi cách chức ông Mnangagwa, người được quân đội ủng hộ mạnh mẽ, vào tuần rồi.

Tổng hợp