Hãng tin Bloomberg hôm 20.11 cho biết Trung Quốc và Phi Luật Tân vừa ký thỏa thuận khung về tìm kiếm dầu khí ở Biển Đông nhân chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Phi Luật Tân.

Lễ ký diễn ra tại Manila dưới sự chứng kiến của Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Phi Luật Tân Rodrigo Duterte và được đưa tin trên truyền hình.

Phát biểu tại buổi hộp báo chung, Chủ tịch Tập Cận Bình nói rằng hai bên đã đồng ý nâng mối quan hệ hai nước thành hợp tác chiến lược toàn diện. Ông nói thêm là điều này đã gửi ra một thông điệp cho thế giới thấy là hai nước đang là đối tác và đang tìm kiếm sự phát triển chung.

Tuy nhiên, trước đó, Bộ trưởng Ngoại giao Phi Luật Tân Teodoro Locsin nói với báo giới rằng thỏa thuận tìm kiếm dầu khí chung giữa hai nước không có tính ràng buộc về pháp lý và chỉ là một thỏa thuận khung cho những đàm phán sắp tới.

Sau khi nhậm chức năm 2016, Tổng thống Phi Luật Tân Rodrigo Duterte đã gây sốc cho Washington khi công khai thể hiện lập trường nghiêng về hợp tác với Trung Quốc và rời xa đồng minh truyền thống Mỹ. Ông không gây sức ép với Trung Quốc về vấn đề Biển Đông dù phán quyết của tòa quốc tế không có lợi cho Bắc Kinh. Duterte nói rằng đối đầu với Trung Quốc là vô ích.

Nhưng ông đang đối mặt với sự phản đối ngày càng tăng ở trong nước về tham vọng của Bắc Kinh. Hàng nghìn người Phi Luật Tân xuống đường biểu tình tại đại sứ quán Trung Quốc khi ông Tập đến Manila. Họ phản đối việc Trung Quốc xây dựng căn cứ quân sự trong vùng biển quốc tế ở Biển Đông, cũng như các thỏa thuận trong sáng kiến Vành đai và Con đường của ông Tập.

Một cuộc khảo sát ý kiến được công bố ngày 20.11 của Pollster cho thấy 70% người Phi Luật Tân đặt niềm tin vào Mỹ trong khi chỉ 27% cảm thấy như vậy về Trung Quốc. Phát ngôn viên của sứ quán Mỹ nhấn mạnh “cam kết của Washington đối với Manila đã được chứng minh là có hiệu quả và không có nguy cơ suy giảm”.

Biển Đông là vùng nước tranh chấp giữa Trung Quốc với một số quốc gia láng giềng ở châu Á bao gồm Việt nam. Trung Quốc từ lâu vẫn muốn hợp tác khai thác dầu khí chung với một số nước châu Á đang có tranh chấp về chủ quyền trong khu vực. Tuy nhiên vẫn có những quan ngại về những hợp tác này. Phi Luật Tân trước đây cũng từng ngừng hợp tác tìm kiếm dầu khí với Trung Quốc ở bãi Cỏ Rong sau khi đệ đơn lên Tòa Trọng Tài Quốc tế để làm rõ những đòi hỏi về chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông.

Trung Quốc cùng từng gây sức ép với các công ty nước ngoài và Việt Nam về những hoạt động tìm kiếm khai thác dầu khí ngoài khơi vì cho rằng những khu vực đó nằm trong đường đứt khúc 9 đoạn mà Trung Quốc vẽ ra trên Biển Đông. Trung Quốc gọi vùng nước trong đường đứt khúc 9 đoạn này là vùng nước lịch sử thuộc Trung Quốc. Tòa Trọng tài Quốc tế đã bác bỏ tính hợp lệ của đường đứt khúc này trong một phán quyết vào năm 2016.

Tổng hợp