Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13.10 giáng một đòn mạnh vào thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 bất chấp phản đối của các cường quốc khác, không xác nhận Tehran tuân thủ thỏa thuận và cảnh báo có thể sẽ kết liễu thỏa thuận này.

Tổng thống Mỹ cũng đề cập chi tiết hướng tiếp cận quyết liệt hơn đối với chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Iran cũng như “sự ủng hộ” của nước này với các nhóm cực đoan ở Trung Đông.

Ông Donald Trump tố cáo Iran “không tuân thủ tin thần” của thỏa thuận và cho biết mục tiêu của ông là đảm bảo Tehran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tuyên bố cứng rắn của tổng thống Mỹ nhận được sự khen ngợi từ Israel, kẻ thù của Iran, nhưng lại bị các đồng minh châu Âu chỉ trích. Động thái của ông Donald Trump là một phần của chiến lược “American First” (tạm dịch: Mỹ Trước tiên) đối với các thỏa thuận quốc tế.

Đây cũng là lý do khiến ông rút Mỹ khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Chiến lược của ông Donald Trump không chỉ khiến Tehran nổi giận mà còn đặt Washington vào thế bất đồng với các nước cùng ký thỏa thuận, gồm Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc và Liên minh Châu Âu.

Trong một tuyên bố chung, các nhà lãnh đạo khẳng định họ chia sẻ quan ngại của Washington về chương trình tên lửa đạn đạo của Iran, cũng như các hoạt động gây mất ổn định khu vực của Tehran, đồng thời sẵn sàng phối hợp với Mỹ nhằm giải quyết quan ngại này.

Trong khi đó, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Federica Mogherini cùng ngày cũng khẳng định Mỹ không thể đơn phương hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân Iran.

Còn Nga cũng lên tiếng nói của mình Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov khẳng định thật “cực kỳ đáng lo ngại” khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu ra các nghi vấn vốn được giải quyết khi thỏa thuận hạt nhân Iran được ký hồi năm 2015.

Ông Ryabkov được dẫn lời, cho biết Nga coi nhiệm vụ chính của nước này giờ đây là ngăn chặn thỏa thuận nói trên đổ vỡ, đồng thời kêu gọi tất cả các bên giữ cam kết đối với thỏa thuận này.

Trong khi đó, trong một tuyên bố được đưa ra cùng ngày, Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh việc ông Trump không xác nhận Iran tuẩn thủ thỏa thuận hạt nhân sẽ không có ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực thi thỏa thuận này, song nó đi ngược lại tinh thần của thỏa thuận.

Dù lập trường của Mỹ có như thế nào, không thể có chuyện áp đặt lại các biện pháp trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran.