Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hôm 26-4 rằng Mỹ đang rút khỏi Hiệp ước Thương mại Vũ khí Liên Hợp Quốc để đáp lại những lo ngại quyền tự do của người Mỹ đối với súng sẽ bị ảnh hưởng.

Kênh Fox News dẫn lời ông Trump nói trong cuộc họp thường niên của Hiệp hội súng trường quốc gia Mỹ (NRA) tại Indianapolis: “Dưới sự điều hành của tôi, chúng tôi sẽ không bao giờ giao chủ quyền của Mỹ cho bất kỳ ai, chúng tôi sẽ không bao giờ cho phép nước ngoài chà đạp lên quyền tự do của người Mỹ và đó là lý do tại sao chính quyền của tôi sẽ không bao giờ phê chuẩn hiệp ước thương mại vũ khí của LHQ. Tôi chính thức tuyên bố rằng Mỹ sẽ thu hồi chữ ký khỏi hiệp ước sai lầm tồi tệ này”.

Ông chủ Nhà Trắng cho biết Liên Hiệp Quốc sẽ sớm nhận được thông báo chính thức về quyết định rút khỏi hiệp ước.

Hiệp ước Thương mại Vũ khí Liên Hiệp Quốc nói trên được chính quyền Tổng thống Barack Obama ký nhưng chưa được Thượng viện Mỹ phê chuẩn. Nội dung hiệp ước này điều chỉnh thương mại quốc tế về vũ khí, bao gồm mọi thứ từ xe tăng đến vũ khí nhỏ, trong nỗ lực ngăn chúng rơi vào tay người vi phạm nhân quyền.

NRA và các nhóm bảo thủ khác ở Mỹ đã phản đối hiệp ước này, lấy lý do nó vi phạm quyền sở hữu súng của người Mỹ – một quan điểm bị chính quyền ông Obama bác bỏ. NRA được cho là đã chi 30,3 triệu USD để ủng hộ chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016 của ông Trump.

Phản ứng trước động thái trên, người phát ngôn Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Stephane Dujarric nhấn mạnh hiệp ước là thành tựu nổi bật trong nỗ lực bảo đảm tính trách nhiệm trong hoạt động mua bán vũ khí quốc tế.

Trong khi đó, các nhóm nhân quyền quốc tế đã chỉ trích mạnh mẽ việc ông Trump nói không với hiệp ước có mục đích duy nhất là “bảo vệ người vô tội khỏi những vũ khí chết chóc” – theo lời bà Abby Maxman, chủ tịch tổ chức Oxfam tại Mỹ.

Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc bỏ phiếu thông qua hiệp ước trên vào tháng 4-2013. Là nước xuất khẩu vũ khí hàng đầu thế giới, Mỹ khi đó cũng bỏ phiếu thuận, bất chấp sự chống đối mạnh mẽ từ NRA.

Cho đến giờ, 101 quốc gia đã chính thức tham gia hiệp ước. 29 nước khác đã ký nhưng vẫn chưa chính thức tham gia, trong đó có Mỹ.

Tổng hợp