Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng dự luật NDAA của Mỹ có nhiều điều khoản có thể làm tổn hại quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng ngày 25.7 cho biết Bắc Kinh “thất vọng và phản đối mạnh mẽ” dự thảo Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) năm tài khóa 2019 của Mỹ vì cho rằng dự luật có những đề xuất nhằm vào Trung Quốc, theo Xinhua.

Trước đó, một ủy ban gồm các thành viên hạ viện và thượng viện Mỹ đã đạt được thống nhất về NDAA 2019, trong đó có một số đề xuất liên quan đến Trung Quốc như tăng cường quan hệ với Đài Loan và nghiên cứu những hoạt động cưỡng ép của Trung Quốc trên Biển Đông.

Ông Cảnh Sảng cho rằng nếu những nội dung này được phê chuẩn thành luật, chúng sẽ “gây tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin giữa Mỹ với Trung Quốc” và gây nguy hiểm cho hoạt động hợp tác song phương cũng như hòa bình và ổn định tại eo biển Đài Loan.

Phản ứng của Trung Quốc diễn ra sau khi Mỹ thông báo Dự thảo ngân sách 2019. Trong bản dự thảo này đã đưa ra con số 717 tỷ Mỹ kim chi tiêu quốc phòng “ngăn cấm hợp tác giữa quân đội – quân đội với Nga”, theo bản tóm tắt được công bố bởi Nghị sĩ Mc Thornberry của bang Texas, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ. Sự hạn chế này giống như phiên bản các năm trước đó, và được làm mới trong lúc Mỹ và Nga có khả năng nối lại quan hệ hợp tác quân sự sau hội nghị thượng đỉnh tổ chức ở Helsinki vừa qua.

Đối với không lực, Mỹ sẽ đầu tư chế tạo thêm 77 chiếc F-35 Lightning II, một loại máy bay tiêm kích tấn công kết hợp một chỗ ngồi, có khả năng tàng hình cũng như thực hiện những nhiệm vụ chiến đấu có tính chiến lược cao. Tuy nhiên, phương tiện này được cho biết sẽ hạn chế về mặt nâng cấp phần mềm do ngân sách dự kiến chưa đủ đáp ứng.

Đối với hải quân, Mỹ sẵn sàng chi ra 200 triệu đô cho việc mở rộng và đầu tư vào sản xuất tàu ngầm với hơn 13 chiến hạm. Con số này thậm chí còn vượt mức yêu cầu mà Lầu Năm Góc đặt ra.

Dự thảo ngân sách quốc phòng 2019 cũng nhất trí rót vốn cho kế hoạch của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong việc phát triển một loại đầu đạn lắp đặt trên tên lửa đạn đạo, cũng như ủng hộ đề nghị của ông Trump trong việc chi 250 triệu Mỹ kim viện trợ vũ khí cho Ukraine, và 63 tỷ Mỹ kim cho Sáng kiến Đánh chặn châu Âu (EDI) để “tăng số lượng binh sỹ Mỹ ở châu Âu, bảo vệ các đối tác và đồng minh của Mỹ, ngăn chặn sự hung hăng của Nga”.

Dự thảo cũng cho phép chính quyền của Tổng thống Trump được áp lệnh trừng phạt trong khuôn khổ Đạo luật Chống các bên thù địch của Mỹ bằng cấm vận (CAATSA) 2017, một đạo luật được thông qua bởi đại đa số nghị sĩ lưỡng đảng nhưng lại bị ông Trump cho là “thiếu sót”. Nhiều quan chức cấp cao thuộc chính quyền Trump trước đó đã liên tục tìm cách sửa đổi một số điều khoản của đạo luật này để cho phép họ áp lệnh trừng phạt với các nước mua vũ khí từ Nga.

Tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Jim Mattis đã gửi một bức thư tới Quốc hội, nói rằng việc Ngoại trưởng Mike Pompeo được trao quyền lực áp lệnh trừng phạt là điều cần thiết. Ông cho rằng quyền áp lệnh trừng phạt sẽ cho phép các nước “xây dựng quan hệ an ninh chặt chẽ hơn với Mỹ trong lúc các nước dần bớt phụ thuộc vào trang thiết bị quân sự của Nga”.

Một vị quan chức giấu tên thuộc chính quyền Mỹ cho hay, sự sửa đổi mới này sẽ cho phép Tổng thống Trump có quyền được được áp lệnh trừng phạt dưới những điều kiện nhất định.

Theo quyền lực mới mà chính quyền Tổng thống Trump nhận được, việc mua bán các trang thiết bị quân sự mới, như hệ thống phòng không S-400 của Nga, vẫn có thể đối mặt với các lệnh trừng phạt, trong khi việc duy trì các trang thiết bị quân sự cũ – như việc mua linh kiện thay thế cho các mẫu trực thăng mà Nga sản xuất – thì không bị áp trừng phạt.

Giới chức Mỹ từ lâu đã quan ngại rằng các hệ thống hiện đại như S-400 có thể trở thành một mối đe dọa và giúp thu thập thông tin tình báo quân sự về Mỹ và NATO.

Dự thảo ngân sách quốc phòng Mỹ cũng giao nhiệm vụ cho Bộ trưởng Quốc phòng Mattis đưa ra đánh giá về mối quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ, trong đó kiểm tra lại các trang thiết bị quân sự mà Mỹ bán cho chính quyền Ankara.

Một số thành viên của Quốc hội Mỹ từng tìm cách sử dụng luật ngân sách này để ngăn chặn việc Thổ Nhĩ Kỳ mua mẫu phi cơ chiến đấu tàng hình F-35 của họ, sau khi Ankara mua S-400 của Nga – điều mà Mỹ cực lực phản đối.

Ngoài Nga ra thì dự thảo luật ngân sách quốc phòng Mỹ cũng đưa ra quan điểm cứng rắn với Trung Quốc, kêu gọi đưa ra một chiến lược mới nhằm đối phó với các hoạt động của Bắc Kinh ở nhiều khu vực trên thế giới, đồng thời tăng cường quan hệ đối tác quân sự giữa Mỹ và các nước trong khu vực.

Dự thảo luật này “ngăn cấm mọi cơ quan chính phủ Mỹ sử dụng các công nghệ đầy rủi ro do Huawei hay ZTE, hai công ty được cho là có liên hệ tới cơ quan tình báo của Trung Quốc chế tạo. Nó cũng ngăn cấm mọi thể chế được làm ăn với chính phủ Mỹ trong khi sử dụng công nghệ của Huawei hay ZTE” – bản tóm tắt mà Nghị sĩ Thornberry công bố nêu rõ.

Các công ty có quan hệ làm ăn với chính phủ liên bang của Mỹ sẽ có khoảng thời gian 5 năm để từ bỏ hết các công nghệ kể trên.

Dự thảo ngân sách Mỹ cũng đưa ra hạn chế nguồn ngân sách đối với hoạt động giảm bớt binh sỹ Mỹ đang đồn trú ở Hàn Quốc xuống dưới 22.000, trừ trường hợp Bộ trưởng Quốc phòng xác nhận rằng việc giảm bớt binh sỹ không ảnh hưởng tới an ninh của các đồng minh của Mỹ trong khu vực. Hiện có khoảng 28.000 binh sỹ Mỹ đang đồn trú ở Hàn Quốc.

Căng thẳng giữa Trung Quốc và Mỹ gần đây leo thang liên quan đến các vấn đề như tranh chấp thương mại, Biển Đông và Đài Loan. Các chuyên gia CIA trong báo cáo mới nhất cáo buộc Trung Quốc đang ngấm ngầm gây chiến tranh lạnh để đánh bật Mỹ, trở thành siêu cường hàng đầu. Trong khi đó, truyền thông Trung Quốc kêu gọi tăng cường kho vũ khí hạt nhân để đối phó trước những mối đe dọa từ Washington.

Tổng hợp