TL trả lời thư của bà Y, một nữ độc giả đã lớn tuổi, viết về những thay đổi tính tình nơi chồng mình. Theo bà, sự thay đổi tính tình nơi phụ nữ có thể giải thích vì những thay đổi về mặt sinh lý, nhưng còn đàn ông, họ thay đổi tính tình vì nguyên nhân gì? Riêng trong trường hợp nguội lạnh, có phải hoàn toàn vì tâm lý ‘thích của lạ’ hay không?

Bà Y cũng thắc mắc về chữ ‘hồi xuân’: đây là một mốc điểm thời gian trong cuộc đời con người, hay là một trạng thái tâm sinh lý của con người khi bước vào tuổi trung niên?

Ý kiến Thanh Lan:

Bà Y thân mến,

Quả thật bà đã đưa ra những câu hỏi rất khó mà trả lời một cách chính xác. Bởi vì đúng với người này nhưng có thể sẽ không đúng với người khác. Thành thử, TL cũng chỉ biết góp ý kiến với bà, được tới đâu hay tới đó.

Nhưng trước khi góp ý thì phải xác định khoảng tuổi (hồi xuân) mà bà muốn đề cập tới. Theo TL, vào thời buổi hiện nay và ở một xã hội phương tây, nên lấy trung bình là khoảng tuổi từ 50 tới 60.

Phụ nữ ở tuổi này thay đổi tính tình một cách rõ rệt, thường là do yếu tố sinh lý dẫn đưa tới tâm lý. Thế còn đàn ông?

Dĩ nhiên, nếu chúng ta đặt câu hỏi này ra với các chuyên gia tâm lý, các vị ấy sẽ thao thao bất tuyệt, nhưng phải thành thật mà nói, đó chỉ là những gì trong lãnh vực tìm hiểu chuyên môn, còn nói về cuộc sống thường ngày, TL cho rằng đàn ông vào tuổi này, không nhất thiết phải có những thay đổi đương nhiên như phụ nữ.

Thí dụ nói về tính tình, nếu ông A bị vợ con cho là ‘càng già càng khó nết’, thì trên thực tế, tự căn bản, ông ấy đã sẵn là người khó tính rồi. Nhưng khi còn trẻ, không có những điều kiện khách quan khiến ông phải tỏ lộ cái khó tính ấy ra; chẳng hạn vì vợ chồng còn đang yêu đương mặn nồng, ông không để ý tới những khuyết điểm của vợ; hoặc con cái còn nhỏ, ông chỉ biết cưng chiều chứ chưa sử dụng quyền gia trưởng để bắt chúng vào khuôn khổ; tới khi áp dụng thì chúng bảo ‘bố khó nết!’

Viết như thế không có nghĩa là đàn ông không thay đổi tính tình, nhưng phải cần tới những sự việc mang tính cách ‘sinh tử’, chẳng hạn bị đi ‘học tập cải tạo’ sau năm 1975, gặp gian khổ, hiểm nguy trên đường vượt biên, bị vợ bỏ, v.v…

Tới đây, TL xin đi vào câu hỏi hóc búa nhất của bà: chồng nguội lạnh, có phải hoàn toàn vì tâm lý ‘thích của lạ’ hay không?

Xin thưa: nếu hiểu ‘của lạ’ ở đây là ‘em’ mới, TL cho là đúng tới 90%!

TL viết như thế, nếu có vị tu mi nam tử nào phản đối, xin hãy nhìn chung quanh: có bao nhiêu người bước thêm bước nữa, bao nhiêu người đổi vợ, mà lại chọn đối tượng ‘già’ hơn vợ cũ, hoặc những người lập phòng nhì, cặp đào lẻ, có mấy ai tìm một bà đáng tuổi chị hai mình?!

Vậy thì, nếu chỉ nói về mặt hứng tình (tiếng Anh gọi là ‘turn on’) thì khi đã có một bạn tình (tình dục) trẻ hơn, người chồng sẽ nguôi lạnh với vợ mình.

Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng có thể đổ hết tội cho đàn ông, mà các bà còn phải tự kiểm điểm xem có phải vì mình nguội lạnh trước hay không (đề tài này, gần đây đã được chị em đóng góp ý kiến qua loạt bài ‘hoa vô chủ’).

Cuối cùng nói về chữ ‘hồi xuân’. Theo ý nghĩa nguyên thủy (Hán Việt), hồi xuân chỉ có nghĩa là ‘mùa xuân trở lại’. Huyền thoại dân gian nói rằng đông y có một toa thuốc gọi là ‘hồi xuân đơn’, uống vào sẽ trẻ lại, và dĩ nhiên cũng mạnh khỏe trở lại. Cho nên trong một truyện thơ nào đó mới có câu:

‘Hồi xuân thuốc ấy uống vào nghiệm hay’!

Ngày nay, chúng ta sử dụng ‘hồi xuân’ với nhiều ý nghĩa khác nhau, tùy theo trường hợp. Bà A đã 50, 60 mà còn tỏ ra yêu đời, ăn mặc hấp dẫn, hoặc thân mật với chồng trước mặt người khác, rất có thể sẽ bị các bà bạn gọi là ‘hồi xuân’, nghĩa là có ý chê bai; hoặc bà B ở tuổi này mà thấy chồng cứ đòi hỏi chăn gối đều chi, cũng có thể ‘trách yêu’: bộ anh hồi xuân hả?

Trên thực tế, chắc chắn bà A không ‘yêu đời, ăn mặc hấp dẫn, thân mật với chồng’ hơn trước kia (khi 40 tuổi chẳng hạn), và chồng bà B cũng không đòi hỏi chăn gối nhiều hơn hơn ngày còn trẻ, thì sử dụng chữ ‘hồi xuân’ rõ ràng là không chỉnh, nhưng người ta vẫn cứ sử dụng, riết rồi mang ý nghĩa không tốt đẹp!

Đúng ra, hai chữ  ‘hồi xuân’ chỉ nên sử dụng để nói khoảng tuổi mà chúng ta có thể có những biến đổi tâm sinh lý như đã nói ở trên. Nhưng nay cũng nên né tránh, bởi vì có thể gây hiểu lầm là thiếu trân trọng với đối tượng.

Thân mến,
Thanh Lan