Sau khi TL trả lời thư cháu V trên Hỏi và giải đáp 438 (Độc lập tài chánh) bà NB, một “cộng tác viên thiện nguyện” lâu năm của mục Hỏi và giải đáp, đã đóng góp thêm ý kiến qua bài viết sau đây.

* * *

Xưa nay, người ta thường nói “tiền bạc không đem lại hạnh phúc”, câu nói mà thoạt nghe qua ai cũng cho là “chân lý”, nhưng sau đó nhìn lại hoàn cảnh của mình, dòm sang gia đạo của người khác, mới thấy “chân lý” ấy chỉ đúng với các bậc thánh hiền, tức là những người không… cần xài tiền!

Tôi còn nhớ ngày ở trung học, trong môn luận lý, câu nói trên cũng là đề tài được thầy cô ra đề luận cho học trò nhiều nhất, nhưng kết quả không có một bài nào giống bài nào, bởi vì mỗi người có một suy nghĩ khác nhau, hoàn cảnh khác nhau, cho nên nhận thức của mỗi người cũng khác nhau.

Tôi còn nhớ, một trong những bài được thầy giáo chọn làm mẫu, có kết luận đại khái: tiền bạc tự nó không mua được hạnh phúc, không đem lại hạnh phúc, nhưng nói riêng giữa vợ chồng, nếu đang có hạnh phúc, tiền bạc sẽ duy trì, hoặc gia tăng hạnh phúc ấy; ngược lại, thiếu thốn tiền bạc chưa chắc đã làm mất hạnh phúc, nhưng nếu hạnh phúc đang có vấn đề, mà lại thiếu thốn tiền bạc, thì hạnh phúc ấy sẽ dễ dàng tan vỡ hơn!

Nếu gần nửa thế kỷ trước, tôi đã nhìn nhận những điều trên đây là đúng, thì nói gì tới ngày nay, khi thế giới chúng ta đang sống đã trở thành một “material world”!

Cho nên tôi không những hoàn toàn đồng ý với lời khuyên cô TL dành cho cháu V, mà còn muốn đi xa hơn, khi cho rằng để giảm thiểu nguy cơ tiền bạc ảnh hưởng tới hạnh phúc, các cặp vợ chồng của thế kỷ thứ 21, tức là cả hai đều phải đi làm, thì PHẢI độc lập tài chánh. Tôi viết hoa chữ “phải” để nhấn mạnh đây là nguyên tắc phải theo, chứ không còn mang tích cách tùy nghi (optional) như trong bài trả lời của cô TL.

Tại sao một phụ nữ Á đông như tôi lại đưa ra những lời khuyên hết sức “vật chất” như  thế cho thế hệ trẻ vốn đã đang đứng trước nguy cơ mất gốc?!

Xin thưa, bởi vì sau một thời gian dài chứng kiến, tìm hiểu, nghiên cứu một cách kỹ lưỡng, tôi đã nhận rằng: kể cả giữa những cặp vợ chồng tâm đầu ý hợp nhất, một khi xảy ra chuyện bất hòa, thì vấn đề đầu tiên nổi lên là chuyện tiền bạc.

Thực ra, “vấn đề” ấy không nảy sinh ra trong một ngày, một tuần, hay một tháng, mà đã âm ỷ từ lâu, nhưng để duy trì yêu nhau, hòa khí, nó đã được chúng ta “để đó”.  Tới lúc bất hòa, mới có cơ hội “nổ ra, mà một khi nổ ra thì hết thuốc chữa; cho dù không đi tới tan vỡ, tình nghĩa vợ chồng cũng không còn trọn vẹn như trước kia nữa.

Ở đây tôi không nói tới trường hợp cộng đồng tài chánh mà một người làm ít xài nhiều, một người làm nhiều xài ít, mà cứ tạm coi như hai người ăn đồng chia đều, nhưng do tâm lý ích kỷ tự nhiên trong mỗi con người, chúng ta luôn luôn cho rằng mình là người bị thua thiệt, thì một khi xảy ra bất hòa, người nào cũng cho rằng bấy lâu nay mình bị thua thiệt.

Tôi cho rằng các anh chị của cháu V đã trải qua những kinh nghiệm “xương máu” nên nay mới khuyên em gái như thế. Vẫn biết rằng tình yêu là yếu tố sinh tử trong cuộc chung sống giữa vợ chồng, nhưng nói theo các nhà văn, cũng có đôi khi tình yêu “đi vắng”, và khi ấy nếu tiền bạc trở thành “vấn đề” thì thật nguy hiểm. Cho nên tôi dứt khoát khuyên cháu V và thế hệ trẻ nên áp dụng phương thức “ăn đồng chia đều” ngay từ đầu.

Có thể nói việc hai người độc lập chánh rồi góp phần vào việc tạo dựng cơ ngơi chung, là bơi xuôi dòng; còn chung tất cả mọi thứ ngay từ đầu, sau này lại đòi chia phần, hoặc chỉ kể công thôi, cũng là lội ngược dòng; và cho dù giải quyết cách nào, cả hai cũng cảm thấy một sự “bất công” cho mình!

Tôi cũng xin nhấn mạnh, nếu chúng ta suy nghĩ cho tới nơi tới chốn, “độc lập tài chánh” chẳng ảnh hưởng gì tới tính cách “thơ mộng trữ tình” trong tình yêu vợ chồng cả. Và cũng không nhất thiết phải “độc lập tài chánh” suốt đời mãn kiếp. Quan trọng là trong mấy chục năm đầu, còn sau đó, khi đã bắt đầu về già, nhận ra tình cảm quan trọng hơn vật chất, người ta sẽ cho rằng “money for nothing”. Nhưng trong khi chờ đợi thì nên sòng phẳng với nhau.

NB