Trước tình trạng bế tắc trong việc tái mở cửa eo biển Hormuz và tiến trình đàm phán chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần 6 tháng qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố sẽ phát động một chiến dịch trừng phạt quy mô lớn mang tên “D-Day kinh tế” nhắm vào Iran cùng bất kỳ thực thể nào duy trì giao dịch thương mại với chính quyền Tehran. Ông Trump nhấn mạnh đây sẽ là “chiến dịch kinh tế khắc nghiệt nhất từng áp dụng đối với một quốc gia”.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cảnh báo mọi quốc gia cho phép các tổ chức tài chính, doanh nghiệp, sân bay hoặc cơ quan chính phủ hỗ trợ Iran đều sẽ phải đối mặt với “hậu quả kinh tế to lớn”. Ông yêu cầu chấm dứt ngay lập tức các hoạt động buôn lậu dầu mỏ, thỏa thuận hoán đổi, chuyển tiền mặt, công ty bình phong và đăng kiểm tàu thuyền; đồng thời kêu gọi các đồng minh của Mỹ cùng tham gia chiến dịch cô lập này.

Về mặt phối hợp quốc tế, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã đình chỉ các giao dịch kinh tế và tài chính với Tehran, làm suy giảm nghiêm trọng một kênh nhập khẩu và trung gian tài chính quan trọng của Iran. Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng tiết lộ Washington chuẩn bị công bố các biện pháp chưa từng có tiền lệ nhằm buộc Tehran quay lại bàn đàm phán.

Động thái cứng rắn này diễn ra ngay sau khi thời hạn 60 ngày theo bản ghi nhớ ký kết hồi tháng 6 hết hạn mà không đạt được thỏa thuận nào. Hiện eo biển Hormuz – tuyến đường vận tải 20% lượng dầu mỏ toàn cầu – vẫn chưa được mở lại hoàn toàn.

Dù Cố vấn cấp cao Jared Kushner từng cho biết các cuộc tiếp xúc qua kênh hậu trường có diễn biến tích cực, Tehran đã phủ nhận điều này, còn ông Trump khẳng định hai bên không có đối thoại chính thức do Iran chưa chấp nhận điều kiện then chốt của Nhà Trắng là chấm dứt hoàn toàn chương trình hạt nhân. Giới chức Mỹ kỳ vọng áp lực kinh tế và sự phong tỏa hàng hải sẽ tạo bước ngoặt, nhưng giới lãnh đạo cứng rắn tại Tehran dường như vẫn sẵn sàng kéo dài và leo thang xung đột.