TỔNG HỢP  – 48 người giàu nhất Úc hiện đang nắm giữ khối tài sản lớn hơn tổng tài sản của 11 triệu người Úc cộng lại, làm dấy lên lời kêu gọi áp dụng thuế tài sản 5% nhằm giúp tài trợ cho các nhu cầu cơ bản của con người.

Trong báo cáo mới nhất về bất bình đẳng, tổ chức chống đói nghèo Oxfam cho biết khoảng cách giàu nghèo tại Úc đang ngày càng gia tăng, khi phần lớn tài sản của quốc gia tiếp tục tập trung vào tay một số ít tỷ phú.

Theo Oxfam, Úc đã có thêm 8 tỷ phú kể từ đại dịch, nâng tổng số lên 48 người.

Mỗi trong số 48 tỷ phú này kiếm được nhiều hơn thu nhập hằng năm của hơn 2,000 người lao động Úc, và có mức tài sản vượt xa số tiền mà họ có thể tiêu hết trong cả cuộc đời.

Trên phạm vi toàn cầu, tài sản của các tỷ phú đã tăng hơn 16% trong năm 2025 — nhanh gấp ba lần mức trung bình của 5 năm trước đó — đạt 27,700 tỷ đô la Mỹ, mức cao nhất trong lịch sử.

Thế giới hiện có tổng cộng 3,000 tỷ phú, trong đó người giàu nhất là Elon Musk, trở thành cá nhân đầu tiên sở hữu khối tài sản vượt mốc nửa nghìn tỷ đô la Mỹ.

Giám đốc điều hành Oxfam Australia, bà Jennifer Tierney, nói với NewsWire rằng sự gia tăng tài sản của các tỷ phú cả trong và ngoài nước là hệ quả của các chính sách thuế ưu đãi.

“Những gì chúng ta đang chứng kiến là một hệ thống cho phép tài sản của các tỷ phú tăng trưởng theo cấp số nhân,” bà nói.

“Điều đó có nghĩa là hệ thống thuế không đánh thuế họ một cách phù hợp, vì không có giới hạn nào đối với lượng tài sản mà một cá nhân có thể tích lũy.”

Bà Tierney cho biết thêm, các tỷ phú này cũng đang sử dụng tài sản của mình để tác động mạnh mẽ đến hệ thống thuế của quốc gia nhằm bảo đảm họ tiếp tục giữ vị thế dẫn đầu.

Oxfam ước tính rằng một tỷ phú có khả năng nắm giữ chức vụ chính trị cao gấp 4,000 lần so với một công dân bình thường, khi giới siêu giàu đang ngày càng giành được nhiều quyền lực chính trị hơn.

“Chúng tôi đang thấy các tỷ phú ngày càng tập trung nhiều hơn vào các nền dân chủ, nơi trước đây họ chưa từng làm như vậy. Họ có ảnh hưởng chính trị lớn hơn và đang tác động đến các chính sách có lợi cho chính họ.

“Xu hướng này diễn ra trên diện rộng ở nhiều quốc gia — đặc biệt là tại Mỹ — nhưng cũng đang lan sang Tây Âu và Úc.”

Tại Úc, Oxfam dẫn ví dụ về ông trùm khai thác khoáng sản và cựu nghị sĩ Clive Palmer, người đã chi hơn 250 triệu đô la trong năm cuộc bầu cử liên bang gần đây nhất.

“Đối với nền dân chủ, điều này đồng nghĩa với việc các chính sách và hệ thống sẽ được thiết kế để bảo vệ tài sản của một nhóm rất nhỏ người giàu nhất, thay vì bảo vệ quyền tự do và hỗ trợ cho số đông,” bà nói.

“Chúng ta đang thấy các chính sách ưu tiên bảo vệ tài sản liên thế hệ, các chính sách nới lỏng hàng rào kiểm soát đối với các tập đoàn để họ không còn bị đánh thuế như trước đây, và sự xói mòn hoàn toàn quan điểm rằng người lao động xứng đáng được hưởng phần công bằng từ khối tài sản mà họ tạo ra.”

Bà Tierney cũng chỉ ra những thách thức về nhà ở tại Úc, cho rằng tình trạng này đang trầm trọng hơn do các chính sách khấu trừ lỗ đầu tư bất động sản (negative gearing) và ưu đãi thuế lãi vốn, vốn có lợi cho những người đã sở hữu nhiều tài sản.

Theo Oxfam Australia, tổng cộng các chính sách này khiến hệ thống thuế thất thu khoảng 20 tỷ đô la.

Để đối phó với tình trạng bất bình đẳng ngày càng gia tăng, Oxfam kêu gọi áp dụng thuế tài sản toàn cầu 5% đối với các tỷ phú nhằm chi trả cho những nhu cầu thiết yếu.

Nếu mức thuế này được áp dụng đối với các tỷ phú Úc trong năm 2025, ngân sách có thể thu về 17.4 tỷ đô la — đủ để cung cấp dịch vụ chăm sóc trẻ em giá rẻ cho tất cả các gia đình, gia hạn hỗ trợ hóa đơn năng lượng thêm hai năm, hoặc thậm chí tăng ngân sách viện trợ nhân đạo lên gần gấp bảy lần.

Hiện Úc có hơn 3.7 triệu người sống trong cảnh nghèo đói, bao gồm 757,000 trẻ em dưới 15 tuổi, trong khi cứ ba người thì có một người đã trải qua tình trạng thiếu an ninh lương thực dưới một hình thức nào đó trong năm qua.