Khả năng Hoa Kỳ tiến hành một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran đang được giới quan sát quốc tế theo dõi sát sao, khi các lực lượng hải – không quân Mỹ tiếp tục được tăng cường tại Trung Đông. Theo nhiều nguồn tin, sau khi những thành phần cuối cùng của “hạm đội” do Tổng thống Donald Trump điều động đã có mặt trong khu vực, một cuộc không kích hoặc chiến dịch quân sự giới hạn có thể diễn ra chỉ trong vài ngày tới.

Trước mắt ông Trump là một loạt phương án quân sự, trong đó có những đòn đánh được cho là “hủy diệt” nhằm vào các trung tâm chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Tuy nhiên, chính quyền Mỹ cũng được cảnh báo rằng dù các đòn đánh này có thể làm suy yếu đáng kể bộ máy an ninh của Tehran, khả năng dẫn tới sự sụp đổ của chế độ Hồi giáo Iran là rất thấp. Ngược lại, nguy cơ Iran hoặc các lực lượng ủy nhiệm của nước này trả đũa, gây thương vong cho binh sĩ Mỹ và đồng minh trong khu vực, là điều không thể loại trừ.

Về phía Tehran, giới lãnh đạo Iran phản ứng bằng những tuyên bố cứng rắn. Tổng thống Masoud Pezeshkian cáo buộc Washington đe dọa an ninh khu vực và cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào cũng sẽ dẫn tới bất ổn nghiêm trọng. Bộ Quốc phòng Iran thậm chí coi kịch bản Mỹ tấn công là “chiến tranh toàn diện”, đồng thời ám chỉ các phản ứng quân sự “đau đớn hơn trong quá khứ”. Những hình ảnh tuyên truyền được trưng bày tại Tehran, mô tả tàu sân bay Mỹ trong khung cảnh đẫm máu, cho thấy nỗ lực phô trương tinh thần đối đầu của chế độ.

Tuy vậy, bài viết gốc cũng chỉ ra rằng Iran từng nhiều lần đưa ra những lời đe dọa tương tự nhưng không thực hiện được trên thực tế. Năng lực phòng không và tên hỏa tiễn xa của Iran đã bị suy giảm đáng kể sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào năm trước, cũng như sau những lần đối đầu trực tiếp với Israel trong năm 2024. Điều này khiến giới phân tích cho rằng khả năng Iran tiến hành một cuộc đáp trả quy mô lớn là hạn chế, dù rủi ro leo thang ngoài dự kiến vẫn tồn tại.

Việc ông Trump trì hoãn quyết định tấn công cho đến khi tập hợp đủ lực lượng – từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln, chiến hạm hộ tống, máy bay F-15E cho tới các hệ thống phòng thủ Patriot và THAAD – cho thấy Bạch Ốc muốn bảo đảm ưu thế quân sự áp đảo cũng như giảm thiểu nguy cơ cho binh sĩ Mỹ. Nếu chiến dịch diễn ra, các mục tiêu nhiều khả năng sẽ là ban chỉ huy IRGC, các trung tâm an ninh nội địa, thậm chí là những đầu não chính trị – quân sự then chốt của Iran. Khả năng tấn công trực tiếp lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, dù được nhắc tới, vẫn bị xem là kịch bản cực đoan với hậu quả khó lường.

Từ góc nhìn trung lập, quyết định của ông Trump mang tính “được – mất” rất phức tạp. Một mặt, hành động quân sự có thể gửi thông điệp ủng hộ phong trào phản kháng trong nước Iran và làm suy yếu thêm chính quyền Tehran, vốn được cho là đang ở thời điểm mong manh nhất kể từ sau Cách mạng Hồi giáo 1979. Mặt khác, nếu các cuộc trả đũa khiến binh sĩ Mỹ thiệt mạng, sự ủng hộ trong nước đối với tổng thống Mỹ có thể sụt giảm nhanh chóng, trong khi khu vực Trung Đông lại đối diện nguy cơ bất ổn mới.

Trong bối cảnh đó, ông Trump vẫn giữ thái độ mập mờ, vừa để ngỏ khả năng sử dụng vũ lực, vừa khẳng định Iran “muốn đàm phán”. Tuy nhiên, triển vọng ngoại giao vẫn mờ nhạt khi Tehran khó có khả năng từ bỏ chương trình hạt nhân hay thả hàng nghìn người bị bắt trong các cuộc đàn áp trước đây. Chính sự bế tắc này khiến nguy cơ một cuộc tấn công quân sự của Mỹ, dù chưa chắc chắn, vẫn là kịch bản không thể xem nhẹ trong những ngày tới.