TiVi Tuần-san tạo diễn đàn để các ứng viên tự trình bày đường lối, mục tiêu và tâm huyết với cộng đồng.

Tiếng nói đại diện và khát vọng dấn thân

Trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội Tiểu bang Victoria ngày 24 tháng 11 năm 2018, chương trình Thời sự của TiVi Tuần-san Online đã tổ chức một buổi phỏng vấn đặc biệt với ba ứng viên gốc Việt ra tranh cử ở cấp tiểu bang. Đây được xem là một nỗ lực đáng ghi nhận của TVTS nhằm tạo cơ hội cho các ứng viên trực tiếp giới thiệu bản thân, trình bày chính sách và chia sẻ tầm nhìn của mình với cử tri, đặc biệt là cử tri gốc Việt.

Ba ứng viên tham gia chương trình gồm: Tiến sĩ Kiều Tiến Dũng (Đảng Lao động), ứng cử vào Thượng viện khu vực South Eastern Metropolitan; Thượng nghị sĩ đương nhiệm Trương Việt Hương (Đảng Xanh), tái tranh cử Thượng viện khu vực Western Metropolitan; và ông Trung Lưu (Đảng Tự Do), ứng cử Hạ viện đơn vị St Albans.

Các ứng viên trò chuyện trong khi chờ đợi các camera điều chỉnh máy móc và ánh sáng để thu hình

Tiến sĩ Kiều Tiến Dũng: Từ khoa học đến chính trường

Mở đầu chương trình, người dẫn Nguyễn Hồng-Anh giới thiệu Tiến sĩ Kiều Tiến Dũng như một nhà khoa học kỳ cựu. Ông sang Úc năm 20 tuổi, hoàn tất cử nhân rồi tiến sĩ Vật lý tại Đại học Edinburgh năm 1988. Ông cũng là tác giả cuốn Khoa học phương Tây và Triết lý phương Đông.

Trả lời câu hỏi vì sao đến nay mới tham gia chính trị và vì sao chọn Đảng Lao động, ông nói:

“Cá nhân của tôi thì rất đam mê về khoa học… không bao giờ nghĩ rằng mình sẽ làm con đường chính trị. Nhưng mà… cộng đồng mình rất là lớn mạnh… có tầm vóc nhưng lại không có sự đại diện xứng đáng trong vấn đề chính trị.”

Ông nhấn mạnh người Việt chiếm khoảng 1% dân số Úc nhưng sự hiện diện ở cấp tiểu bang và liên bang còn hạn chế. Cơ hội pre-selection trong nội bộ đảng đã mở ra, và ông quyết định dấn thân.

Về lý do chọn Đảng Lao động, ông chia sẻ:

“Có nhiều chính sách tôi thấy tôi có thể ủng hộ được… đặc biệt là vấn đề giáo dục và vấn đề người già.”

Ông cho rằng với dân số đang già hóa nhanh, chăm sóc người cao niên và phúc lợi xã hội là ưu tiên lớn trong những năm tới.

Trước câu hỏi về nhân quyền Việt Nam, ông khẳng định lập trường nguyên tắc:

“Nếu có một sự trao đổi nào đó… thì vấn đề được đặt ra luôn luôn là dân chủ và tự do và đặc biệt là những người tù nhân lương tâm.”

Tuy nhiên, ông cũng nhìn nhận vai trò của tiểu bang có giới hạn trong ngoại giao và quốc phòng, và nhấn mạnh trách nhiệm phục vụ trước hết là đối với cử tri Victoria.

Chủ bút Nguyễn Hồng-Anh đặt câu hỏi với cô Trương Việt Hương

Trương Việt Hương: Công bằng xã hội và môi trường

Sinh ra tại Úc, cha mẹ là thuyền nhân gặp nhau ở trại tị nạn Hồng Kông, Trương Việt Hương trở thành phụ nữ gốc Việt đầu tiên giữ ghế Thượng nghị sĩ tiểu bang Victoria sau khi được Đảng Xanh chọn thay thế một nghị sĩ từ chức đầu năm 2018.
Giới thiệu về mình, cô nói:

“Việt Hương được sanh ở đây… ba mẹ gặp nhau bên trại tị nạn bên Hồng Kông… Hương có hai cái bằng cấp, một cái là Masters về quy hoạch đô thị.”

Về lý do chọn Đảng Xanh, cô thẳng thắn:

“Hương thấy là Đảng Xanh có chính sách đầy đủ nhất về môi trường và dân chủ.”

Cô cho biết từng tham gia Đảng Lao động trong thời gian ngắn nhưng không thấy phù hợp.

Sau khi làm việc tại Centrelink và quan tâm đến biến đổi khí hậu, cô quyết định gia nhập Đảng Xanh từ năm 25 tuổi.

“Hương thấy ở trong Đảng Xanh cái chính sách của nó đầy đủ, nó chú ý về công bằng xã hội và tốt cho môi trường… không có ai cao hơn ai hết.”

Cô cũng nhấn mạnh yếu tố đa dạng trong đảng:

“Ở trong Quốc hội Victoria có 8 người thuộc Đảng Xanh… 7 người là phụ nữ… có hai người tị nạn…”

Về vấn đề nhân quyền Việt Nam, cô cho biết dù trong hay ngoài Quốc hội, cô vẫn sẽ lên tiếng:

“Không có được thì Hương cũng có tham gia ở ngoài cộng đồng mình thì Hương sẽ lên tiếng.”

Đồng thời, cô bày tỏ quan điểm mạnh mẽ về chính sách tị nạn của hai đảng lớn:

“Nếu lúc 40 năm trước đây mà cái chính sách như vậy thì cái cộng đồng mình ra làm sao?”

Trung Lưu: An ninh, trật tự và tiếng nói chính mạch

Ứng viên Đảng Tự Do Trung Lưu có 24 năm phục vụ trong ngành cảnh sát Victoria và 15 năm quân cảnh trong Quân đội Úc. Ông tranh cử Hạ viện đơn vị St Albans.

Lý giải việc ra tranh cử, ông nói:

“Trong ngành chính trị ở tiểu bang Victoria cái tiếng nói họ không có… mình muốn phát triển trong xã hội Úc đó mình phải có tiếng nói trong ngành chính trị.”

Về lý do chọn Đảng Tự Do, ông nhấn mạnh:
“Ở trong Đảng Tự Do mỗi người… có tự do lời nói hoặc là tự do liên hệ hoặc là tự do tôn giáo.”

Ông cũng nhắc lại vai trò lịch sử của chính phủ Malcolm Fraser trong việc mở cửa đón người tị nạn Việt Nam sau 1975.Một điểm nổi bật trong chiến dịch của ông là chính sách “law and order”. Ông giải thích sự tham gia của năm cảnh sát tranh cử lần này là sáng kiến tự nguyện:

“Lần đầu tiên 5 người cảnh sát tự động quyết định bước xuống… để nói cho dân chúng… về vấn đề luật pháp và an ninh.”

Trước câu hỏi về nhân quyền Việt Nam, ông nói:

“Em cũng luôn luôn hy vọng một ngày nào đó Việt Nam phát triển lên cho mọi người trong nước có tự do lời nói của họ.”

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh trọng tâm của mình là phục vụ cộng đồng địa phương.

Thông điệp chung: Bầu đúng, bầu đủ

Kết thúc chương trình, cả ba ứng viên đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc người Việt tham gia chính trường và đi bầu đúng cách. Tiến sĩ Dũng lưu ý:

“Có thể tới 20 hay 30% người Việt mình bầu sai… làm mất đi cái quyền lợi của mình.”

Dù khác đảng phái và ưu tiên chính sách, cả ba cùng chia sẻ một điểm chung: mong muốn tăng cường tiếng nói của cộng đồng Việt trong dòng chính chính trị Úc.

Cuộc bầu cử 24/11/2018 sau đó khép lại với chiến thắng của Tiến sĩ Kiều Tiến Dũng tại Thượng viện. Dù chỉ một người đắc cử, sự xuất hiện đồng thời của ba ứng viên gốc Việt trong cùng một kỳ bầu cử đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình hội nhập và trưởng thành chính trị của cộng đồng người Việt tại Tiểu bang Victoria.