Tàu HMAS Towoomba đậu ở căn cứ hải quân Changi, Singapore ngày 4/5/2023. Hình minh họa, nguồn: Reuters CANBERRA – Các chuyên gia quốc phòng cảnh báo Hải quân Hoàng gia Úc (RAN) hiện không đủ năng lực để điều tàu chiến tới bảo vệ tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng tại Strait of Hormuz, ngay cả khi Mỹ chính thức yêu cầu hỗ trợ.
Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi nhiều quốc gia như Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh gửi tàu chiến đến khu vực sau khi Iran tấn công khiến nhiều tàu chở dầu không thể đi qua eo biển này, làm giá dầu thế giới tăng mạnh. Tuy nhiên, Úc không nằm trong danh sách các nước được yêu cầu và theo báo The Australian, chính phủ của Thủ tướng Anthony Albanese cũng khó có khả năng tham gia ngay cả khi có đề nghị.
Căng thẳng gia tăng khi Mỹ tấn công các cơ sở quân sự Iran trên đảo Kharg Island – nơi đặt cảng xuất khẩu dầu chính của Tehran. Washington cảnh báo sẽ tiếp tục đánh vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ nếu Iran không cho tàu thương mại đi qua eo biển.
Theo ông Michael Shoebridge, giám đốc Strategic Analysis Australia, lực lượng hải quân Úc hiện “không ở trạng thái có thể đóng góp gì đáng kể”. Ông cho rằng quân đội Úc đang ở tình trạng yếu và thiếu nguồn lực.
Chuyên gia an ninh hàng hải Jennifer Parker cũng nhận định việc điều tàu đến Trung Đông lúc này không có lợi cho Úc vì sẽ ảnh hưởng đến khả năng sẵn sàng chiến đấu. Bà cho biết RAN hiện chỉ có khoảng 10 tàu chiến mặt nước, trong đó bảy chiếc lớp Anzac đã khá cũ, còn ba tàu khu trục lớp Hobart hiện đại đang trong tiến trình nâng cấp hệ thống chiến đấu.
Nếu điều tàu đi xa trong khi đang nâng cấp, Úc có thể làm suy giảm năng lực phòng thủ ở khu vực Ấn Độ–Thái Bình Dương – nơi được coi là ưu tiên chiến lược. Thượng nghị sĩ James Paterson cũng nhấn mạnh mọi yêu cầu từ Mỹ phải được đánh giá dựa trên lợi ích quốc gia và khả năng thực tế của hải quân.
Bà Parker còn nghi ngờ hiệu quả của một liên minh hải quân do Mỹ dẫn đầu. Bình thường mỗi ngày có 20–30 tàu dầu đi qua eo Hormuz, nhưng trong điều kiện bị tấn công bằng máy bay không người lái và tàu không người lái từ bờ biển Iran, lực lượng bảo vệ khó có thể đảm bảo lưu thông bình thường.