Cuộc bầu cử Quốc hội khóa 16 tại Việt Nam được công bố là có khoảng 76 triệu cử tri tham gia, với tỷ lệ đi bầu gần như tuyệt đối – một con số luôn được nhấn mạnh như biểu hiện của “ngày hội toàn dân”. Tuy nhiên, các kết quả cho thấy tính cạnh tranh của cuộc bầu cử rất hạn chế, khi phần lớn đại biểu trúng cử đều là đảng viên và các vị trí lãnh đạo chủ chốt gần như đã được định trước.

Trong tổng số 500 đại biểu Quốc hội, chỉ có 18 người ngoài Đảng trúng cử, chiếm khoảng 3,6%, tăng nhẹ so với nhiệm kỳ trước nhưng vẫn ở mức rất thấp. Đáng chú ý, toàn bộ 5 ứng cử viên tự ứng cử đều thất cử, khác với khóa trước khi từng có một số người ngoài hệ thống trúng cử. Điều này cho thấy không gian cho các ứng viên độc lập tiếp tục bị thu hẹp.

Một điểm nổi bật khác là toàn bộ 19 Ủy viên Bộ Chính trị – cơ quan quyền lực cao nhất của Đảng – đều trúng cử Quốc hội. Tương tự, toàn bộ 13 thành viên Ban Bí thư cũng có mặt trong danh sách trúng cử. Điều này củng cố nhận định rằng Quốc hội tiếp tục phản ánh cơ cấu quyền lực sẵn có trong hệ thống Đảng, thay vì là một cơ quan mang tính cạnh tranh chính trị độc lập.

Trong số các cá nhân nổi bật, Tô Lâm trúng cử với tỷ lệ phiếu rất cao (98,66%). Nhiều nhân vật cấp cao khác cũng đạt tỷ lệ gần như tuyệt đối, như Lê Minh Hưng với 99,87% phiếu hợp lệ – mức cao nhất trong số các đại biểu. Những con số này phản ánh một đặc điểm quen thuộc của các kỳ bầu cử tại Việt Nam: tỷ lệ trúng cử và tín nhiệm thường rất cao đối với các ứng viên được giới thiệu.

Danh sách 500 đại biểu cũng cho thấy sự kết hợp giữa “tái cử và làm mới”: có 247 người tái cử, trong khi hơn 70% ứng viên là lần đầu tham gia. Một số gương mặt mới đáng chú ý đến từ lực lượng công an, quân đội và bộ máy hành chính cấp cao, cho thấy xu hướng củng cố vai trò của các nhóm quyền lực này trong cơ quan lập pháp.

Đáng lưu ý, sau bầu cử, Quốc hội khóa mới dự kiến sẽ tiến hành bầu các chức danh lãnh đạo nhà nước. Theo nhiều dự đoán, Đảng sẽ giới thiệu ông Tô Lâm là ứng viên duy nhất cho chức Chủ tịch nước, và việc Quốc hội bỏ phiếu được xem chỉ mang tính thủ tục. Nếu điều này diễn ra, ông sẽ đồng thời nắm giữ hai vị trí quyền lực cao nhất – Tổng Bí thư và Chủ tịch nước – theo mô hình “nhất thể hóa”.

Tổng thể, cuộc bầu cử cho thấy một nghịch lý: tỷ lệ tham gia gần 100% nhưng mức độ cạnh tranh rất thấp. Quốc hội khóa 16 vì vậy được nhìn nhận chủ yếu là sự tiếp nối và hợp thức hóa các sắp xếp nhân sự của Đảng, hơn là kết quả của một quá trình lựa chọn chính trị đa dạng từ cử tri.

Đặt cược: Tô Lâm sẽ là Chủ tịch nước

Giới cá cược quốc tế gần như “chốt” vị trí chủ tịch nước vào tay ông Tô Lâm. Trên Polymarket, một nền tảng giao dịch tiền mã hóa có trụ sở ở Mỹ, ông Tô Lâm được đặt cược với tỷ lệ 90%.

Tổng số tiền đặt cược cho chiếc ghế nguyên thủ quốc gia của Việt Nam trên Polymarket đã lên tới hơn 25.3 triệu USD, tính đến sáng 21/3.

Chỉ có khoảng 4% số người đặt cược vào Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng.

Con số này còn thấp hơn 5% số người đặt cược vào ông Trần Thanh Mẫn, người hiện là chủ tịch Quốc hội.