Ngày 1 tháng 4 năm 2026, tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, bầu không khí đặc quánh sự hồi hộp và kỳ vọng. Sau hơn nửa thế kỷ kể từ khi những bước chân cuối cùng của con người rời khỏi bề mặt chị Hằng vào năm 1972, nhân loại một lần nữa nín thở dõi theo bệ phóng 39-B. Sứ mệnh Artemis 2 không chỉ là một chuyến bay thử nghiệm; đó là lời khẳng định về sự trở lại của con người đối với không gian sâu thẳm, một nhịp cầu nối liền quá khứ hào hùng của Apollo với tương lai định cư trên cung trăng.

Khởi đầu từ những khối băng và lửa

Chuyến hành trình bắt đầu bằng một cảnh tượng choáng ngợp. Tên lửa Space Launch System (SLS) khổng lồ, cao tương đương tòa nhà 32 tầng, đứng sừng sững trong ánh bình minh. Để đưa bốn phi hành gia rời khỏi sức hút của Trái đất, các kỹ sư đã phải nạp hơn 2,6 triệu lít nhiên liệu hydro lỏng và oxy lỏng vào “con quái vật” bằng thép này.

Dù trước đó từng có những lo ngại về rò rỉ hydro, nhưng trong ngày phóng lịch sử, mọi thứ dường như đã được sắp đặt một cách hoàn hảo. Giám đốc vụ phóng, bà Charlie Blackwell-Thompson, đã gửi lời chào tạm biệt đầy xúc động đến phi hành đoàn: “Trong sứ mệnh lịch sử này, các bạn mang theo trái tim của đội ngũ Artemis, tinh thần táo bạo của người dân Mỹ và các đối tác toàn cầu, cùng hy vọng và ước mơ của một thế hệ mới. Chúc may mắn, Godspeed Artemis 2. Chúng ta đi thôi.”

Khi động cơ gầm vang và ánh lửa rực cháy xóa tan màn đêm, bốn phi hành gia: Chỉ huy Reid Wiseman, Phi công Victor Glover, Chuyên gia Christina Koch và Jeremy Hansen (người Canada đầu tiên bay lên Mặt trăng) chính thức bắt đầu hành trình 10 ngày định mệnh. Chỉ năm phút sau khi rời bệ phóng, từ trong khoang tàu Orion, Wiseman đã thốt lên khi nhìn thấy cảnh tượng huy hoàng: “Chúng tôi đang thấy Mặt trăng mọc tuyệt đẹp, chúng tôi đang hướng thẳng về phía nó.”

Trong chuyến bay lịch sử lướt qua phía xa của Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II, các phi hành gia đã chụp được hình ảnh Trái Đất hình lưỡi liềm đang lặn xuống đường chân trời của Mặt Trăng. Ảnh: NASA

Hành trình vượt qua giới hạn của con người

Artemis 2 không hạ cánh xuống bề mặt Mặt trăng, nhưng nó đã làm được điều mà chưa con người nào từng thực hiện: đi xa hơn bất kỳ ai trong lịch sử. Con tàu Orion đã bay vòng qua mặt sau của Mặt trăng, vươn tới khoảng cách hơn 400.000 km so với Trái đất, phá vỡ kỷ lục được thiết lập bởi tàu Apollo 13 vào năm 1970.

Trong suốt hành trình, các phi hành gia không chỉ là những hành khách. Họ là những nhà khoa học thực thụ, kiểm tra hệ thống hỗ trợ sự sống, khả năng điều hướng và viễn thông trong môi trường bức xạ khắc nghiệt của không gian sâu. Những hình ảnh gửi về từ phía xa của Mặt trăng – nơi một trái đất lưỡi liềm mọc lên bên trên đường chân trời lởm chởm những hố thiên thạch – đã làm lay động hàng triệu trái tim ở quê nhà. Christina Koch, người phụ nữ đầu tiên bay tới Mặt trăng, và Victor Glover, phi hành gia da đen đầu tiên thực hiện hành trình này, đã trở thành biểu tượng cho một kỷ nguyên khám phá không còn biên giới.

Hành trình quay về Trái Đất. Thực hiện các đợt đốt hiệu chỉnh quỹ đạo khi cần thiết để hướng vào khí quyển Trái Đất. Thời gian di chuyển: 4 ngày. Ảnh: NASA

Trở về trong “bão lửa” 5.000 độ F

Sau khi thực hiện cú quay đầu hình chữ U ngoạn mục quanh Mặt trăng, Orion bắt đầu hành trình trở về đầy gian nan. Nếu như lúc đi là sự bùng nổ của sức mạnh tên lửa, thì lúc về là cuộc chiến sinh tồn với nhiệt độ và áp suất. Đây cũng là giai đoạn mà các chuyên gia lo ngại nhất: quá trình tái nhập khí quyển.

Vấn đề nằm ở tấm khiên nhiệt của tàu Orion. Trong chuyến bay thử nghiệm không người lái Artemis 1 vào năm 2022, tấm khiên nhiệt làm bằng vật liệu Avcoat đã bị nứt và bong tróc không mong muốn ở hơn 100 vị trí. Điều này tạo ra một áp lực khổng lồ lên đội ngũ kỹ sư và chính các phi hành gia. Một số chuyên gia kỳ cựu đã từng cảnh báo rằng việc đưa người lên một con tàu có khiên nhiệt “lỗi” là rủi ro quá lớn.

Tuy nhiên, NASA đã chọn một giải pháp thông minh: thay đổi quỹ đạo trở về. Thay vì thực hiện cú nhảy “skip reentry” (nhảy trên mặt khí quyển như hòn đá ném trên mặt nước) như dự định ban đầu, họ chọn quỹ đạo “loft” với góc xuống dốc hơn để giảm bớt thời gian tiếp xúc với nhiệt độ đỉnh điểm.

Khi Orion lao vào bầu khí quyển Trái đất với vận tốc kinh hoàng – gần 40.000 km/h (gấp 30 lần vận tốc âm thanh) – ma sát khủng khiếp đã nén các phân tử khí, tạo ra một quả cầu lửa bao quanh con tàu. Nhiệt độ bên ngoài lên tới 2.760 độ C (5.000 độ F), đủ để làm nóng chảy thép. Trong 6 phút kinh hoàng đó, mọi liên lạc bị cắt đứt. Ở dưới mặt đất, cả thế giới nín thở. Chỉ huy Wiseman và phi công Glover lặng lẽ theo dõi các thông số, tin tưởng tuyệt đối vào bộ đồ bay áp suất và lớp bảo vệ mỏng manh nhưng kiên cường của Orion.

Con tàu Orion đã đáp xuống Thái Bình Dương, ngoài khơi San Diego. Photo: ABC via NASA/ Reuters

Cú hạ cánh hoàn hảo và tương lai 2027

Vào lúc 5:07 chiều (giờ địa phương) ngày 10 tháng 4 năm 2026, những chiếc dù cam trắng khổng lồ bung ra trên bầu trời Thái Bình Dương, ngoài khơi San Diego. Con tàu Orion đáp xuống mặt nước một cách nhẹ nhàng, chỉ cách mục tiêu dự định chưa đầy một dặm. Các đội cứu hộ của Hải quân Mỹ và thợ lặn đã nhanh chóng tiếp cận, đưa bốn vị anh hùng rời khỏi khoang tàu trong tình trạng sức khỏe tốt và tinh thần phấn chấn.

Sự thành công của Artemis 2 không chỉ là một cột mốc kỹ thuật; nó là tấm vé thông hành cho sứ mệnh Artemis 3 dự kiến vào năm 2027 (hoặc 2028 tùy theo tiến độ chuẩn bị). Lần tới, con người sẽ không chỉ bay qua mà sẽ thực sự đặt chân xuống vùng Cực Nam của Mặt trăng – nơi bóng tối vĩnh cửu có thể đang che giấu những mỏ băng quý giá.

Quản trị viên NASA, ông Jared Isaacman, tuyên bố đầy tự hào: “Chúng ta đã trở lại với công việc đưa phi hành gia lên Mặt trăng. Lần này chúng ta sẽ ở lại, chúng ta sẽ xây dựng căn cứ. Chúng ta sẽ không bao giờ bỏ cuộc.”

Hành trình của Artemis 2 đã chứng minh rằng, dù công nghệ có thể còn những điểm chưa hoàn hảo, nhưng lòng dũng cảm và trí tuệ của con người luôn tìm thấy con đường để vượt qua. Từ những hạt bụi Mặt trăng mang về trong ký ức, nhân loại đang chuẩn bị cho bước nhảy vọt tiếp theo: biến Mặt trăng thành trạm dừng chân đầu tiên trên con đường chinh phục Sao Hỏa.

Những đứa trẻ ngày nay đang nhìn lên bầu trời đêm không chỉ để mơ mộng, mà để biết rằng một ngày nào đó, chính các em có thể là những người tiếp theo bước đi trên bề mặt bạc trắng ấy. Như Howard Hu, Giám đốc chương trình Orion, đã nhắn nhủ: “Hãy theo đuổi những ước mơ của mình. Các vì sao đang chờ đón các bạn.”