Một vụ tấn công chấn động đã xảy ra tại dạ tiệc thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng tổ chức ở khách sạn Washington Hilton, nơi Tổng thống Donald Trump cùng nhiều quan chức cao cấp đang hiện diện. Nhà chức trách coi đây là âm mưu mưu sát ông Trump lần thứ ba, sau hai vụ từng xảy ra trước đó.

Nghi can là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, giáo viên từ California, đã bị truy tố tội mưu sát tổng thống, nổ súng và tấn công nhân viên liên bang. Theo hồ sơ điều tra, Allen mang theo súng shotgun, súng ngắn và dao, thuê phòng tại khách sạn từ hôm trước, rồi tối hôm diễn ra sự kiện bất ngờ lao qua chốt an ninh để tìm đường vào phòng tiệc nơi có hàng trăm khách mời.

Trong lúc bị ngăn chặn, Allen đã nổ súng, một viên đạn trúng áo giáp của một nhân viên mật vụ. Viên chức này sau đó được xuất viện, và giới chức nói chiếc áo chống đạn đã ngăn chặn một “thảm kịch có thể xảy ra”. Tay súng bị khống chế trước khi tiếp cận được khu vực ông Trump đang có mặt.

Trước khi hành động, Allen gửi cho người thân bản tuyên ngôn dài khoảng 1,000 chữ, trong đó nêu rõ mục tiêu là các viên chức chính quyền Trump, “ưu tiên từ cao xuống thấp”. Hắn tự xưng là “sát thủ liên bang thân thiện”, đồng thời mô tả việc mang nhiều vũ khí vào khách sạn mà “không ai xem là mối đe dọa”. Hắn chế giễu an ninh của khách sạn quá lỏng lẻo, cho rằng lực lượng bảo vệ chỉ tập trung bên ngoài và không nghĩ đến trường hợp kẻ tấn công nhận phòng từ hôm trước.

Xuất hiện trên chương trình 60 Minutes, ông Trump phản ứng gay gắt khi người dẫn chương trình đọc lại các cáo buộc trong tuyên ngôn của Allen. Ông nói: “Đó là rác rưởi từ một kẻ bệnh hoạn.” Tổng thống phủ nhận toàn bộ các lời buộc tội nhắm vào mình và chỉ trích việc truyền thông phát sóng những phát biểu ấy.

Dù vừa trải qua nguy hiểm cận kề, ông Trump tỏ ra bình thản. Ông nói mình không lo sợ khi nghe tiếng súng vì “chúng ta đang sống trong một thế giới điên rồ”. Ông còn kể khi mật vụ tìm cách đưa ông rời khỏi hiện trường, ông muốn đứng lại xem chuyện gì đang xảy ra nên đã làm họ chậm vài giây.

Ông Trump cũng nhân dịp này thúc đẩy kế hoạch xây phòng khiêu vũ mới trong khuôn viên White House trị giá 400 triệu Mỹ kim. Theo ông, nếu buổi tiệc được tổ chức trong khuôn viên Nhà Trắng với mức bảo vệ tối đa, vụ việc đã không thể xảy ra.

Sau biến cố, giới an ninh Mỹ lập tức đối diện nhiều câu hỏi khó. Ông AT Smith, cựu Phó Giám đốc Sở Mật vụ Hoa Kỳ, nhận định lực lượng bảo vệ đã làm đúng nhiệm vụ vì di tản an toàn tổng thống và phó tổng thống, đồng thời chặn được tay súng trước khi hắn vào được phòng tiệc. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh chắc chắn sẽ có cuộc rà soát toàn diện sau vụ việc.

Theo ông Smith, vấn đề cần xem xét nhất là “vòng đai an ninh thứ hai”, nơi đặt máy dò kim loại. Ông mô tả có ba vòng bảo vệ đồng tâm: vòng trong cùng quanh tổng thống và quan chức cấp cao; vòng giữa là chốt kiểm tra; và vòng ngoài là khu vực đường phố cùng lối vào khách sạn. Ông cho rằng phải đánh giá lại cách bố trí vòng giữa và câu hỏi lớn nhất là làm sao Allen có thể mang vũ khí vào khách sạn.

Một cựu mật vụ khác là Donald Lane cũng nói bảo vệ tổng thống tại nơi công cộng ngày càng khó khăn vì chỉ cần một cá nhân cực đoan và quyết tâm là rủi ro tăng vọt. Ông đề nghị chốt kiểm tra nên đặt xa phòng tiệc hơn để tăng khoảng cách phản ứng. Đồng thời ông cảnh báo bầu không khí chính trị căng thẳng hiện nay có thể kích động những người mất kiểm soát lao vào bạo lực.

Vụ nổ súng lần này cho thấy dù hệ thống an ninh đã ngăn được thảm họa vào phút chót, nước Mỹ vẫn đang đối diện nguy cơ bạo lực chính trị ngày càng nghiêm trọng.