Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran lại leo thang sau khi Washington tiến hành một đợt không kích quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu quân sự dọc bờ biển Iran, để đáp trả các vụ tấn công tàu thương mại gần eo biển Hormuz. Đáp lại, Iran mở các cuộc phản kích, làm dấy lên lo ngại thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa hai nước có thể sụp đổ và gây thêm biến động cho thị trường năng lượng thế giới.

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng Mỹ đã đánh trúng hơn 80 mục tiêu, gồm các hệ thống phòng không, trung tâm chỉ huy, trận địa hỏa tiễn chống hạm và hơn 60 xuồng cao tốc của Iran hoạt động gần eo biển Hormuz. Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết quy mô chiến dịch lần này lớn gấp bốn đến năm lần các đợt tấn công trước đây, nhằm gửi thông điệp cứng rắn tới Tehran.

Các vụ nổ được ghi nhận tại Sirik, Qeshm, Bandar Abbas cùng các đảo Abu Musa và Tunbs, những vị trí chiến lược kiểm soát tuyến hàng hải quan trọng nhất vận chuyển dầu mỏ thế giới.

Washington cho rằng sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào đầu tháng Tư, Iran đã nhanh chóng khôi phục đáng kể năng lực quân sự tại khu vực này. Tehran được cho là đã sửa chữa hoặc đào lên hàng trăm hỏa tiễn và bệ phóng từng bị phá hủy, đồng thời triển khai các hệ thống radar cơ động để thay thế những cơ sở cố định bị đánh trúng trước đó.

Song song với chiến dịch quân sự, chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng hủy giấy phép tạm thời cho phép Iran bán dầu trên thị trường quốc tế. Đây từng là ưu đãi kinh tế quan trọng trong bản ghi nhớ giữa hai bên ký ngày 17/6 nhằm tái mở cửa eo biển Hormuz và tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân Iran.

Bộ Ngân khố Mỹ cho biết các giao dịch đã được cấp phép sẽ chỉ được hoàn tất đến ngày 17/7. Tehran chỉ trích quyết định này là vi phạm thỏa thuận và cáo buộc Washington phá vỡ các cam kết đã đạt được.

Giá dầu thế giới lập tức tăng mạnh sau diễn biến mới. Dầu Brent có thời điểm tiến sát mức 76 USD/thùng, tăng khoảng 5% so với phiên giao dịch trước, phản ánh lo ngại nguồn cung qua eo biển Hormuz có thể tiếp tục bị gián đoạn.

Trước khi Mỹ mở chiến dịch không kích, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng hỏa tiễn chống hạm và máy bay không người lái vào các tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải do Mỹ và Oman điều phối. Ba tàu được cho là đã bị trúng đạn, trong khi quân đội Mỹ bắn hạ một số máy bay không người lái của Iran.

Phía Iran khẳng định các tàu không phối hợp với Tehran đã gây cản trở kế hoạch bảo đảm an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz, trong khi Washington coi các cuộc tấn công này là hành động không thể chấp nhận và cần phải đáp trả mạnh mẽ.

Hiện Tổng thống Trump đang tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, nơi cuộc xung đột Mỹ-Iran và tác động đối với kinh tế toàn cầu là một trong những chủ đề thảo luận chính. Dù vẫn khẳng định mong muốn đạt được một giải pháp ngoại giao lâu dài, Washington cũng để ngỏ khả năng tái phát động chiến dịch quân sự nếu Iran tiếp tục vi phạm các cam kết.

Trong khi đó, các cuộc đàm phán về thỏa thuận hạt nhân lâu dài gần như chưa đạt tiến triển đáng kể và hiện tạm dừng do Iran tổ chức quốc tang và lễ tang của lãnh tụ tối cao quá cố Ali Khamenei. Điều này khiến triển vọng ổn định tại Trung Đông tiếp tục hết sức mong manh, với nguy cơ xung đột bùng phát trở lại bất cứ lúc nào.