Trong bối cảnh chính trường Anh liên tục chao đảo, ông Andy Burnham đã chính thức nhậm chức và trở thành vị Thủ tướng thứ 7 của đảo quốc sương mù chỉ trong vòng một thập kỷ. Ngay sau khi bước vào số 10 phố Downing, tân Thủ tướng đã công bố một chiến lược đầy tham vọng kéo dài 10 năm nhằm thay đổi diện mạo nền kinh tế và giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt đang bóp nghẹt người dân.

Chiến lược 10 năm và lời hứa “làm khác đi”
Thủ tướng Burnham tuyên bố sẽ “vạch ra một ranh giới” mới, đoạn tuyệt với phương thức điều hành của những người tiền nhiệm. Trọng tâm trong những ngày đầu quyền lực của ông là mang lại những cải thiện “hữu hình”. Các kế hoạch ngay lập tức bao gồm việc giảm hóa đơn năng lượng và khôi phục mức trần giá vé xe buýt 2 bảng Anh – một chính sách đánh trực tiếp vào túi tiền của tầng lớp bình dân.

Táo bạo hơn, ông Burnham tuyên bố sẽ đưa các dịch vụ tiện ích công cộng như điện và nước trở lại quyền kiểm soát của nhà nước, đồng thời triển khai chương trình xây dựng nhà ở xã hội lớn nhất kể từ sau Thế chiến II. Để tập trung nguồn lực, ông cũng quyết định loại bỏ kế hoạch căn cước công dân kỹ thuật số của người tiền nhiệm Keir Starmer. Theo tân Thủ tướng, chính phủ mới sẽ ưu tiên “đầu tư sớm” để tạo nền tảng thành công bền vững, thay vì phải chi trả cho những thất bại hệ thống trong tương lai.

“Quân bài” chiến lược John Healey tại Bộ Ngân khố

Gây chấn động không kém là quyết định bổ nhiệm ông John Healey vào ghế Bộ trưởng Ngân khố (Chancellor). Đây là lựa chọn đầy bất ngờ bởi chỉ 6 tuần trước, ông Healey đã từ chức Bộ trưởng Quốc phòng để phản đối việc cắt giảm ngân sách quân sự.

Việc bổ nhiệm này được xem là một nước cờ đa mục tiêu của Burnham. Với uy tín lớn trong lĩnh vực quốc phòng, ông Healey sẽ giúp củng cố niềm tin với các đồng minh NATO. Đồng thời, kinh nghiệm 5 năm làm việc tại Bộ Ngân khố của ông được kỳ vọng sẽ trấn an các thị trường tài chính đang lo ngại trước những chính sách kinh tế có phần cấp tiến của tân Thủ tướng. Thực tế, phản ứng ban đầu từ các nhà phân tích khá tích cực, giúp đồng bảng Anh tăng giá nhẹ ngay sau tin bổ nhiệm.

Chân dung tân Thủ tướng: “Vị vua của miền Bắc”
Andy Burnham, sinh năm 1970, không phải là gương mặt xa lạ trên chính trường Anh nhưng lại mang một phong cách rất riêng biệt. Trước khi trở thành Thủ tướng, ông đã có 7 năm (2017–2024) giữ chức Thị trưởng vùng Greater Manchester, nơi ông được mệnh danh là “Vị vua của miền Bắc” nhờ những nỗ lực không mệt mỏi trong việc đấu tranh cho quyền lợi của các khu vực bị lãng quên ngoài London.

Tốt nghiệp Đại học Cambridge nhưng Burnham luôn giữ hình ảnh một chính trị gia của nhân dân, một người hâm mộ cuồng nhiệt của câu lạc bộ bóng đá Everton và thường xuyên xuất hiện với phong cách gần gũi. Từng giữ các chức vụ Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng Văn hóa dưới thời Gordon Brown, ông có sự kết hợp giữa kinh nghiệm quản trị trung ương và sự thấu hiểu thực tế tại địa phương. Chính nền tảng này đã hình thành nên tư duy “đầu tư sớm” và tập trung vào hạ tầng cơ bản như xe buýt hay nhà ở xã hội mà ông đang áp dụng cho toàn nước Anh.

Dù nhậm chức trong bầu không khí căng thẳng với những cuộc biểu tình ngay ngoài đường phố Downing, Andy Burnham đang cho thấy một sự quyết đoán hiếm thấy. Sự kết hợp giữa tầm nhìn dài hạn của ông và kinh nghiệm thực tế của “phó tướng” John Healey đang mở ra một chương mới đầy kỳ vọng nhưng cũng không ít thách thức cho tương lai của Vương quốc Anh.