Kết quả kiểm phiếu cuối cùng vào ngày thứ Sáu vừa qua đối với các lá phiếu vắng mặt—chủ yếu của binh sĩ, nhà ngoại giao và công chức—đã chính thức xác nhận tình trạng bế tắc chính trị sâu sắc tại Israel sau cuộc tổng tuyển cử hôm thứ Ba. Không có khối nào giành đủ thế đa số tối thiểu 61 ghế trên tổng số 120 ghế của quốc hội (Knesset) để tự đứng ra thành lập chính phủ liên minh.

Liên minh cầm quyền của Thủ tướng đương nhiệm Benjamin Netanyahu bị mất ghế do sự phẫn nộ của cử tri liên quan đến các sai sót an ninh dẫn đến cuộc tấn công của Hamas ngày 7 tháng 10 năm 2023. Dù vậy, khối của ông Netanyahu vẫn giữ được 53 ghế, là khối lớn nhất trong Knesset. Trong khi đó, liên minh đối lập do cựu Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) Gadi Eisenkot dẫn đầu giành được 48 ghế.

Cán cân quyền lực quyết định thuộc về hai đảng đại diện người Israel gốc Ả Rập là Joint List và Ra’am với tổng cộng 19 ghế. Đây là kết quả cao nhất từ trước đến nay của các đảng Ả Rập, xuất phát từ tỷ lệ cử tri Ả Rập đi bầu kỷ lục nhằm phản đối những phát ngôn bài Ả Rập của các bộ trưởng cánh hữu như Itamar Ben-Gvir và Bezalel Smotrich, cũng như các đạo luật hạ thấp vị thế của tiếng Ả Rập trong hiến pháp Israel.

Về mặt lý thuyết, để nắm quyền, ông Eisenkot buộc phải đưa đảng Ra’am (8 ghế) vào chính phủ và cần sự ủng hộ bên ngoài hoặc bỏ phiếu trắng từ liên minh Joint List (11 ghế). Tuy nhiên, cánh cửa này gần như đã khép lại sau tuyên bố gay gắt từ một thành viên nòng cốt trong khối đối lập: ông Avigdor Lieberman, lãnh đạo đảng Yisrael Beiteinu (7 ghế).

Là một cựu bộ trưởng quốc phòng có lập trường cánh hữu cứng rắn và nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng người Do Thái gốc Nga, ông Lieberman tuyên bố: “Ai muốn dựa dẫm vào những kẻ ủng hộ khủng bố thì cứ việc. Yisrael Beiteinu sẽ không tham gia vào đó.” Ông kịch liệt chỉ trích các phát ngôn của đại diện khối Ả Rập về Hamas và vụ việc một nghị sĩ Joint List hát quốc ca Palestine trong đêm bầu cử. Vì Ra’am có 8 ghế trong khi Yisrael Beiteinu có 7 ghế, việc Ra’am gia nhập nhưng Lieberman rút lui sẽ khiến liên minh của Eisenkot không gia tăng thêm sức mạnh đa số.

Tuyên bố của ông Lieberman hoàn toàn đi ngược lại nguyện vọng của cử tri khối đối lập. Một cuộc thăm dò của Đại học Hebrew cho thấy 61% cử tri bầu cho liên minh “Thay đổi” của ông Eisenkot mong muốn lập liên minh với các đảng Ả Rập để tháo gỡ bế tắc, 20% chấp nhận bầu cử lại, và chỉ 12% ủng hộ phương án lập “chính phủ đoàn kết dân tộc” giữa Netanyahu và Eisenkot.

Mặc dù phương án chính phủ đại đoàn kết Netanyahu – Eisenkot được Tổng thống Israel Isaac Herzog và phía Washington ủng hộ, khả năng thành hiện thực vẫn rất mong manh. Dù Lieberman hay thậm chí cả Eisenkot có quan điểm ý thức hệ gần với Netanyahu hơn so với các đối tác cực hữu hay Chính thống giáo của ông, mục tiêu cốt lõi trong chiến dịch tranh cử của cả hai lại là chấm dứt sự lãnh đạo của Netanyahu.

Bốn ngày sau cuộc bỏ phiếu, viễn cảnh về những tuần thương lượng kéo dài hoặc một cuộc bầu cử lại lần nữa đang hiện rõ hơn bao giờ hết trước chính trường Israel.