Với 546 phiếu thuận và 28 phiếu chống, ngày 12.5, Nghị viện Châu Âu (EP) đã thông qua nghị quyết bác bỏ việc trao quy chế nền kinh tế thị trường cho Trung Quốc. Đây là một chuyện rất hiếm khi xảy ra khi gần như toàn thể Nghị Viện Châu Âu đều đồng ý trên một vấn đề.

Nghị quyết nêu rõ năng lực sản xuất dư thừa và xuất khẩu các mặt hàng giá rẻ của Trung Quốc đang gây ra “những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường, tình hình kinh tế xã hội” cho các nước EU. Nghị quyết cũng cho biết 56/73 biện pháp chống bán phá giá hiện nay của EU là nhằm vào các sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc. Tâm lý chống hàng nhập khẩu từ nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới này đang được thể hiện rõ qua quyết tâm của châu Âu.

Trong cuộc thảo luận tại nghị trường, hầu hết các nghị sĩ đều hoài nghi tính chất tự do của nền kinh tế Trung Quốc, cho dù Bắc Kinh được Tổ chức Thương mại Thế giới kết nạp từ 15 năm nay. Đại biểu Yannick Jadot, thuộc khối bảo vệ môi trường, nhận định: Nhà nước Trung Quốc can thiệp vào mọi lĩnh vực, mọi ngõ ngách của nền kinh tế và thúc đẩy sản xuất quá tải. Từ nhiều năm nay, Trung Quốc sản xuất dư thừa pin mặt trời, bây giờ là tới thép. Hệ quả là gây khó khăn cho công nghiệp châu Âu và làm mất đi hàng ngàn hoặc hàng triệu việc làm.

Đây là kết quả ngoài mong đợi của Trung Quốc khi mà nước này hy vọng sẽ được Liên minh châu Âu (EU) chính thức trao quy chế nền kinh tế thị trường vào cuối năm nay.

Việc có trao quy chế kinh tế thị trường cho Trung Quốc hay không được coi là một quyết định chiến lược ảnh hưởng tới tương lai của nền kinh tế châu Âu. Theo quy định, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cho phép các nước thành viên quyền được công nhận hoặc phủ nhận một quốc gia thành viên khác có nền kinh tế thị trường hay không.

Cho tới nay, EU vẫn chưa trao quy chế này cho khoảng 15 quốc gia, trong đó có Trung Quốc. Theo nghiên cứu của Viện Chính Sách Kinh tế châu Âu, nếu công nhận Trung Quốc có kinh tế thị trường thì Châu Âu sẽ mất đến 3,5 triệu việc làm.

Theo Lao Động