Giải Nobel Hóa học năm 2017 được trao cho 3 nhà khoa học đã góp phần tạo ra công cụ giúp nhìn thấy vật thể sống ở cấp độ phân tử.

Viện Hàn lâm khoa học hoàng gia Thụy Điển ngày 4.10 công bố giải Nobel Hóa học vinh danh đóng góp của ba nhà khoa học đối với việc phát triển cryo-EM giúp đơn giản hóa và tăng cường khả năng chụp ảnh các phân tử sinh học.

Kỹ thuật do nhóm nghiên cứu phát triển mang tên kính hiển vi thực nghiệm điện lạnh, giúp nghiên cứu cấu trúc phân tử sinh học ở độ phân giải cao lần đầu tiên, một thành tựu mang tính cách mạng hóa trong ngành hóa sinh.

Công trình này được cho là sẽ có ứng dụng cực kỳ rộng lớn, trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Một trong số đó là ‘mục sở thị’ cách hoạt động của virus Zika.

Guardian viết rằng việc đóng băng và chụp hình một phân tử sinh học không chỉ giúp chúng ta hiểu được cấu trúc của phân tử đó mà nếu ghép những tấm ảnh liên tiếp với nhau, sẽ được một đoạn phim về quá trình hoạt động của phân tử.

Nhà khoa học Joachim Frank, người Đức, làm cho công nghệ kính hiển vi dễ áp dụng hơn bằng cách xử lý các hình ảnh của các phân tử giúp các hình ảnh hai chiều mờ trở nên rõ nét hơn theo cấu trúc 3 chiều.

Trong khi đó, nhà khoa học người Thụy Sĩ Jacques Dubochet đóng góp trong kỹ thuật làm nước lạnh nhanh đến mức đông cứng lại xung quanh mẫu phẩm sinh học, cho phép giữ được hình dạng tự nhiên của mẫu vật.

Nhà khoa học thứ 3 cùng chia sẻ giải Nobel Hóa học 2017 là Richard Henderson ở Edinburgh, Anh. Ông đã thành công trong việc trình bày cấu trúc của một phân tử vi khuẩn ở độ phân giải nguyên tử – làm cho kỹ thuật này tiếp tục tiến xa hơn.

Giải Nobel Hóa học là giải thứ ba được công bố trong mùa giải Nobel năm 2017. Trước đó, các giải thưởng về Y học và Vật lý năm nay đã được công bố với những người nhận giải đều là các nhà khoa học người Mỹ.

Giải thưởng trị giá 9 triệu cua-ron Thụy Điển (tương đương 1.1 triệu Mỹ kim) này được đặt tên theo nhà khoa học nổi tiếng của Thụy Điển Alfred Nobel, được trao cho các thành tựu nổi bật trong các lĩnh vực khoa học, văn học và hòa bình kể từ năm 1901, theo di chúc của ông. Kể từ đó tới nay, đã có 175 nhà khoa học khác được trao giải Nobel Hóa học.

Tổng hợp