Các nhà lãnh đạo hàng đầu của Thượng viện Mỹ hôm 7.2 thông báo đạt đồng thuận về một thỏa thuận ngân sách hai năm, nhằm tránh việc chính phủ đóng cửa vào nửa đêm hôm nay 8.2.

Thỏa thuận, được cả lãnh đạo đảng Cộng hòa và Dân chủ ở thượng viện thông báo, sẽ dỡ bỏ mức trần chi tiêu quốc phòng và nội địa, được áp đặt từ năm 2011.

Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện Mỹ Mitch McConnell cho biết: “Dự luật này là kết quả đàm phán giữa các nhà lãnh đạo quốc hội và Nhà Trắng. Chúng tôi đã cố gắng để tìm ra tiếng nói chung và vẫn tập trung vào việc phục vụ nhân dân Mỹ”.

Như vậy, so với dự luật ngân sách cho phép chính phủ hoạt động tới ngày 23.3 được thông qua tại Hạ viện trước đó, dự luật mới là một bước ngoặt quan trọng. Cuộc chiến ngân sách ở Quốc hội sẽ chấm dứt ít nhất đến gần cuối nhiệm kỳ của tổng thống Donald Trump.

Một cuộc chạy đua tránh chính phủ đóng cửa sẽ diễn ra tại Mỹ trong vòng 24 giờ tới. Dự luật mới sẽ cần được đưa trở lại Hạ viện để bỏ phiếu thông qua và gấp rút đưa đến Thượng viện trong ngày 8.2 (giờ Mỹ), ngày cuối cùng chính phủ hoạt động theo ngân sách được cấp hồi tháng trước.

Trong khi Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan – một người Cộng hòa, ủng hộ dự luật mới, lãnh đạo phe thiểu số Dân chủ tại Hạ viện Nancy Pelosi tuyên bố sẽ chống lại điều này.

Bà Pelosi trước đó đã dành hơn 8 giờ cho bài phát biểu tại Hạ viện, nhấn mạnh sẽ không có bất kỳ tiến triển nào nếu phe Cộng hòa tiếp tục phớt lờ số phận của 700,000 Dreamer – những người nhập cư bất hợp pháp đến Mỹ từ nhỏ. Không rõ dự luật ngân sách mới trị giá bao nhiêu.

Tuy nhiên, theo các tài liệu hãng tin Reuters tiếp cận được, nó sẽ nới rộng chi tiêu cho chính phủ ít nhất 300 tỉ Mỹ kim trong vòng 2 năm tới. Nói cách khác, chính phủ của ông Trump sẽ được cởi trói, xài thêm 300 tỉ nữa so với mức trần hiện tại, vốn được áp dụng từ năm 2011.

Trong đó chi tiêu quốc phòng sẽ được phép vượt trần 165 tỉ Mỹ kim, chi tiêu vượt trần cho các chương trình nội địa khác là gần 131 tỉ Mỹ kim. Dự luật mới cũng cho phép mở rộng ngân sách dành cho Chương trình bảo hiểm sức khỏe trẻ em lên 10 năm, thay vì 6 năm như hiện tại.

Giới quan sát nhận xét thỏa thuận mới đã chiều lòng tất cả các nghị sĩ Cộng hòa và Dân chủ. Lãnh đạo phe thiểu số Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer gọi thỏa thuận này là “một sự đột phá thực thụ”.