Tổng thống Mỹ Donald Trump vào 13.5.2018, đã thay đổi thái độ đối với tập đoàn viễn thông Nhà Nước Trung Quốc ZTE.

Trong một tin nhắn Twitter, ông Trump thông báo muốn cứu tập đoàn Trung Quốc. Từ tháng Tư, ZTE đã bị lâm vào tình trạng ngừng các “hoạt động chính” do không nhập được linh kiện của Mỹ vì bị Washington trừng phạt, tác động đến số phận của 74.000 công nhân viên. Hiện Mỹ và Trung Quốc vẫn đang đàm phán về thương mại.

Tổng thống Mỹ khẳng định: “ZTE, tập đoàn thiết bị viễn thông lớn của Trung Quốc, mua rất nhiều linh kiện riêng lẻ từ các công ty Mỹ. Vấn đề này cũng phản ánh thỏa thuận thương mại lớn hơn mà Mỹ đang đàm phán với Trung Quốc cũng như giữa tôi với Chủ tịch Tập”.

Tuy nhiên, ông Trump đang đối mặt với sự phản đối từ các nhà lập pháp đảng Cộng hòa và Dân chủ sau khi ông cam kết hợp tác với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình để giúp ZTE vì cho rằng quá nhiều việc làm ở Trung Quốc bị mất.

Ông chủ Bạch Ốc lên tiếng bảo vệ quyết định của mình sau khi cho biết đang thảo luận với ông Tập để đưa ZTE nhanh chóng trở lại hoạt động và yêu cầu Bộ Thương mại Mỹ giải quyết vấn đề.

ZTE từ lâu đã nằm trong tầm nhắm của Mỹ. Tập đoàn Trung Quốc gần đây bị phạt 1.2 tỷ đô la về tội vi phạm cấm vận Iran, vì đã bán cho quốc gia này linh kiện điện thoại của Mỹ. Ngoài ra, Bộ Thương mại Mỹ cũng đã cấm các công ty bán linh kiện cho ZTE trong 7 năm vì vi phạm các điều khoản trong thỏa thuận chống vận chuyển trái phép hàng hóa từ Mỹ sang Iran và Triều Tiên.

Các công ty Mỹ ước tính cung cấp từ 25%-30% các bộ phận linh kiện được sử dụng trong điện thoại thông minh, thiết bị mạng và các sản phẩm khác của ZTE.

Ngoài ra, ZTE không được quyền nhập linh kiện điện tử tối cần thiết từ các nhà sản xuất Mỹ. Đây là một đòn chí tử đối với tập đoàn Trung Quốc mà năm ngoái doanh thu lên đến 16 tỷ đô la và đi đầu trong việc phát triển mạng 5G, internet cực nhanh trên điện thoại di động, một ngành then chốt mà Trung Quốc tiến bộ rất nhanh.

Phía ZTE từ chối bình luận về sự việc này. Luật sư về kiểm soát xuất khẩu của Washington Doug Jacobson, người đại diện cho các nhà cung cấp của ZTE, cho biết tuyên bố mới nhất của ông chủ Bạch Ốc là ánh sáng cuối đường hầm đối với ZTE. Cổ phiếu của các nhà cung cấp cho ZTE đã tăng giá sau thông tin nói trên.

Động thái mới nhất của ông Trump được đưa ra trước cuộc gặp giữa các quan chức thương mại và kinh tế hàng đầu của Mỹ với phó thủ tướng Trung Quốc tại Washington trong tuần này về các vấn đề quan tâm, từ quyền sở hữu trí tuệ cho đến hàng nông sản và sản lượng thép.

Trước đó, ông Trump dọa áp thuế trị giá 150 tỉ USD đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc và Bắc Kinh cũng dọa sẽ trả đũa đối với hàng xuất khẩu của Mỹ.

Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross cho biết vẫn còn “khoảng cách rộng” trong việc giải quyết sự mất cân bằng thương mại giữa hai quốc gia.

Một số nguồn tin cho rằng Bắc Kinh yêu cầu vấn đề ZTE phải được giải quyết là điều kiện tiên quyết cho các cuộc đàm phán thương mại sâu rộng hơn. Hai nguồn tin giấu tên nói với hãng tin Reuters hôm 13-5 rằng Trung Quốc sẵn sàng nhập khẩu nhiều sản phẩm nông nghiệp của Mỹ hơn, đổi lại Washington dỡ bỏ hình phạt đối với ZTE.