Vào ngày 1.6, các bộ trưởng, quan chức quân đội từ hơn 40 quốc gia trong và ngoài khu vực châu Á-Thái Bình Dương đã nhóm họp tại Đối thoại Shangri-la 2018 ở Tân Gia Ba để thảo luận về các thách thức an ninh trong khu vực.

Trong bối cảnh thượng đỉnh Mỹ – Triều Tiên có thể diễn ra ngày 12.6 cũng tại quốc đảo sư tử đang lấn át các cuộc thảo luận quốc tế, Đối thoại Shangri-La lần này (kéo dài tới ngày 3.6) là cơ hội để giới chức quốc phòng tập trung vào sự tăng cường hiện diện hải quân của Trung Quốc trong khu vực, đặc biệt là ở biển Đông.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi là lãnh đạo đầu tiên có bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La năm nay. Bài phát biểu được dự đoán sẽ tập trung vào vai trò chiến lược của Ấn Độ trong khu vực cũng như tầm nhìn cho khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis dự kiến sẽ “đăng đàn” trong ngày họp thứ hai để nói về vai trò của Mỹ trong khu vực. Trước đó, Bộ trưởng Mattis cho biết, tại Đối thoại Shangri-La, ông sẽ có những cảnh báo cứng rắn với các động thái quân sự hóa trên Biển Đông.

Giới chuyên gia trông chờ bài phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis về “Vai trò lãnh đạo của Mỹ và các thách thức an ninh Ấn Độ – Thái Bình Dương”, trong phiên thảo luận ngày 2-6 sẽ trả lời cho câu hỏi Mỹ sẽ tìm kiếm vai trò gì ở châu Á. Ông Tim Huxley – Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Chiến lược quốc tế (IISS), cơ quan tổ chức hội nghị – nói: “Đó là một câu hỏi lớn hiện nay trong lúc nổi lên chính sách nước Mỹ trên hết”.

Trong khi đó, Giám đốc Sáng kiến Minh bạch hàng hải châu Á thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược quốc tế của Washington, ông Greg Poling, cho rằng ông Mattis cần phải cho thấy Mỹ có khả năng tập trung vào những thách thức khác, bao gồm biển Đông và đe dọa của những áp bức kinh tế từ Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc dù cho Triều Tiên đang là mối lo ngại tức thời.

Theo báo South China Morning Post (Hồng Kông), các nguồn tin cho biết trong khi Mỹ được cho là sẽ nêu cao vấn đề Trung Quốc quân sự hóa các đảo nhân tạo phi pháp ở biển Đông, Bắc Kinh lựa một phái đoàn có phần “nhẹ ký” tới Đối thoại Shangri-La. Thay vì một nhà hoạch định chính sách quân sự, Trung Quốc chọn trung tướng Hà Lôi, Phó Chủ tịch Học viện Khoa học quân sự.

Đối thoại Shangri-La bắt đầu được triển khai từ năm 2002 nhằm tạo một cơ chế đối thoại đa phương chủ yếu tập trung vào các vấn đề an ninh quốc phòng ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Đây cũng là cơ hội để giới chức an ninh ở các quốc gia khác nhau tiến hành các cuộc họp bên lề nhằm củng cố quan hệ.