Thủ tướng Mariano Rajoy (phải) bắt tay với ông Pedro Sanchez (trái) sau khi cuộc bỏ phiếu kết thúc hôm 1.6.2018. Photo Courtesy: Reuters Kết quả cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm vừa diễn ra tại Tây Ban Nha đã phế truất cương vị thủ tướng của ông Mariano Rajoy, một trong những nhà lãnh đạo có thời gian tại nhiệm lâu nhất tại châu Âu.
Theo báo New York Times, phiên bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy được tiến hành sau bê bối tham nhũng lớn xảy ra trong nội bộ đảng Nhân dân Trung hữu (Popular Party=PP) của ông này.
Ông Rajoy, đứng đầu nội các từ tháng 12.2011, đã chấp nhận thất bại trước cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm diễn ra lúc 11 giờ (giờ địa phương).
Với kết quả bỏ phiếu, Thủ lĩnh đảng Xã hội (PSOE) Pedro Sanchez sẽ lên thay thế làm thủ tướng Tây Ban Nha vào cuối tuần này.
Phát biểu sau cuộc bỏ phiếu, ông Sánchez nhấn mạnh: “Chúng ta đã bước sang trang mới trong lịch sử nền dân chủ của đất nước chúng ta”. Ông Rajoy là thủ tướng đầu tiên trong lịch sử hiện đại của Tây Ban Nha bị mất chức sau một cuộc bỏ phiếu tín nhiệm. Ông là lãnh đạo đảng bảo thủ Nhân Dân kể từ khi trở thành thủ tướng từ năm 2011.
Trước đó, ông Rajoy cáo buộc PSOE theo chủ nghĩa cơ hội, nhắc nhớ đảng này cũng từng dính nhiều tai tiếng tham nhũng. Ông nói: “Quý vị có đạo đức gì không? Quả thật PP có kẻ tham nhũng, nhưng PP không phải đảng tham nhũng”.
Thủ tướng Rajoy cáo buộc thủ lĩnh PSOE lợi dụng cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, để tự đưa mình vào chính phủ mà không phải thông qua bầu cử. Ông nói: “Ông Sanchez nôn nóng trở thành thủ tướng…, ông ấy muốn là thủ tướng mà không phải thông qua thùng phiếu, vì ngay cả con nít cũng biết rằng ông sẽ không bao giờ có thể thắng cử”.
Đáp lại, ông Sanchez nói: “Từ chức đi, Ngài Rajoy, thời ông đã hết”. Ông còn trách Thủ tướng không chịu nhận trách nhiệm vụ tham nhũng của PP, sau khi Tòa hình sự phúc thẩm Tây Ban Nha tuyên 33 năm tù vì tội “gian lận và rửa tiền” đối với cựu thủ quỹ PP Luis Barcenas, người từng là đồng minh thân cận của ông Rajoy.
Barcenas khẳng định nhiều đảng viên cấp cao biết rõ những vụ đóng góp tiền trái phép. PP còn bị buộc nộp phạt số tiền 240.000 euro, sau khi tòa tuyên đảng này “hưởng lợi” từ những vụ “đổi lại quả lấy hợp đồng”.
Ông Rajoy từng là Phó tổng thư ký PP từ năm 1990 đến 2003, từng được triệu tập làm nhân chứng trong vụ án tham nhũng này, mà 37 chính khách và doanh nhân bị cáo buộc dính líu các vụ “đổi hợp đồng cấp chính phủ lấy lại quả”.
Hồi tháng 7.2017, ông Rajoy trở thành Thủ tướng Tây Ban Nha đầu tiên làm nhân chứng trong vụ án hình sự này. Lúc đó, ông đã nói không biết gì về chuyện “đổi hợp đồng lấy lại quả” của đảng PP cầm quyền.
Lẽ ra Tây Ban Nha sẽ tổ chức tổng tuyển cử vào giữa năm 2020, và không rõ ông Sanchez có đề nghị tổ chức bầu cử sớm trước thời hạn đó hay không. Nhiều nhà quan sát cho rằng ông sẽ chờ đến sau các cuộc bầu cử địa phương và bầu cử Nghị viện châu Âu (sẽ diễn ra trong tháng 5.2019).
Tổng hợp