Thủ tướng Gia Nã Đại Justin Trudeau hôm 6-12 cho biết chính phủ của ông không tham gia vụ bắt giữ giám đốc tài chính của Tập đoàn công nghệ Huawei (Trung Quốc) tại sân bay Vancouver.

Thủ tướng Trudeau cho hay chính quyền Ottawa đã được thông báo trước vài ngày về kế hoạch bắt giữ bà Meng Wanzhou, người đang đối mặt với nguy cơ bị dẫn độ sang Mỹ. Tuy nhiên, ông Trudeau từ chối cung cấp thông tin chi tiết và cho rằng nữ giám đốc tài chính của tập đoàn Huawei sẽ ra tòa trong ngày 7-12.

“Các cơ quan chức năng phù hợp đã ra quyết định về vụ việc mà không có động cơ chính trị đằng sau” – ông Trudeau nói với các phóng viên.

Khi được hỏi liệu ông có nói chuyện với thủ tướng hay đại sứ Trung Quốc chưa, ông Trudeau cho hay vẫn chưa có cuộc thảo luận nào với những người đồng cấp quốc tế về vụ việc này.

Trước đó một ngày, theo Washington Post, bà Meng Wanzhou, Giám đốc tài chính Huawei, bị giới chức Gia Nã Đại bắt giữ khi đang chờ chuyến bay ở Vancouver hôm 1.12. Thẩm phán đã chấp nhận đề nghị của bà Meng không cho phép cảnh sát và các công tố viên công bố thông tin liên quan đến vụ việc, do vậy những thông tin cụ thể về việc tại sao bà Meng bị bắt vẫn còn khá hạn chế.

Mặc dù vậy, hệ quả của việc bắt giữ đã thể hiện khá rõ và các bên cũng đã đưa ra những phản ứng tức thì. Giới làm luật Mỹ chỉ trích Huawei đe dọa an ninh quốc gia của Mỹ. Giới chức Trung Quốc đề nghị thả bà Meng ngay lập tức.

Theo tờ The Washington Post, Bộ Tư pháp Mỹ đã bắt đầu điều tra Huawei từ năm 2016 vì nghi tập đoàn này vận chuyển các sản phẩm có nguồn gốc từ Mỹ đến Iran và các nước khác, qua đó vi phạm lệnh cấm của Washington.

Điều đáng lưu ý là vụ bà Mạnh bị bắt diễn ra ngay trong ngày Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hội đàm tại Argentina. Theo đó, hai bên đã nhất trí “đình chiến” 90 ngày bằng cách không đánh thuế thêm lên hàng hóa của nhau, cố gắng giải quyết bất đồng và đạt thỏa thuận. Nếu thời hạn 90 ngay trôi qua mà hai bên không đạt được thỏa thuận, Mỹ sẽ tăng thuế suất từ 10% hiện nay lên 25% đối với khối hàng hóa Trung Quốc trị giá 200 tỉ USD.

Chuyên gia về quan hệ Mỹ-Trung Lưu Vệ Đông thuộc Học viện Khoa học xã hội Trung Quốc cho rằng vụ bắt giữ bà Mạnh là hành động có tính toán của Washington nhằm nâng vị thế trong cuộc đàm phán thương mại với Bắc Kinh. “Chúng ta sẽ thấy thêm nhiều vụ tương tự trong 3 tháng tới, trừng phạt các doanh nghiệp nhà nước và các cá nhân Trung Quốc nhằm tạo thế ‘trên cơ’ cho phía Mỹ”, ông Lưu nhận định với tờ South China Morning Post (SCMP, Hồng Kông).

Trong khi đó, giám đốc điều hành của một công ty đa quốc gia ở Mỹ cho rằng vụ bà Mạnh bị bắt không nằm trong chiến thuật của Tổng thống Trump. “Tuy nhiên, tôi nghĩ sự bất đồng và đối đầu sẽ là chủ đề chính của hai quốc gia này trong thời gian dài”, vị giám đốc cho SCMP hay.

Giáo sư Eric Harwit tại Đại học Hawaii (Mỹ) thì cho rằng vụ bắt giữ phó chủ tịch Huawei không chỉ liên quan đến việc vi phạm các lệnh trừng phạt mà còn cho thấy bối cảnh chung sự lo ngại của Washington rằng các công ty công nghệ cao Trung Quốc sẽ trở thành đối thủ đối với các công ty Mỹ trong tương lai.

Tổng hợp