ADELAIDE – Chính trường tiểu bang Nam Úc đang chứng kiến cuộc giằng co hiếm thấy khi đảng One Nation (Một Nước) và đảng Tự do cùng tranh vị thế đối lập chính thức trước chính quyền Lao động của Thủ hiến Peter Malinauskas.

Sau cuộc bầu cử ngày 21 tháng 3, Lao động thắng lớn và tiếp tục cầm quyền áp đảo. Trong khi đó, phe bảo thủ bị chia nhỏ nghiêm trọng. Tự do chỉ còn năm ghế tại Hạ viện tiểu bang, còn One Nation giành bốn ghế – một kết quả gây chấn động.

Về mặt số ghế, Tự do vẫn nhỉnh hơn nên hiện giữ danh nghĩa đối lập. Tuy nhiên, lãnh đạo One Nation tại Nam Úc là Cory Bernardi cho rằng đảng của ông có “quyền chính trị về đạo lý” vì nhận được tỷ lệ phiếu sơ cấp cao hơn Tự do: 22,9% so với 18,9%.

Quan trọng hơn, One Nation đang vận động hậu trường nhằm thu hút các dân biểu độc lập và cả những thành viên Tự do bất mãn. Nếu số ghế hai bên bằng nhau, quốc hội tiểu bang có thể phải biểu quyết để quyết định ai là đối lập chính thức – một cơn ác mộng cho Tự do.

Lãnh đạo Tự do Nam Úc, Ashton Hurn, bác bỏ lập luận này. Bà nói cử tri đã chọn Tự do làm phe đối lập thông qua số ghế giành được, nên vấn đề “không có gì phải tranh cãi”.

Bà cũng chế giễu tuyên bố “thắng lợi đạo lý” của ông Bernardi, so sánh với đội cricket Anh từng nói có chiến thắng đạo lý trước Úc nhưng rốt cuộc vẫn thua giải Ashes. Theo bà, điều quan trọng không phải khẩu hiệu mà là khả năng buộc chính phủ chịu trách nhiệm.

Dù vậy, tình thế của Tự do rõ ràng rất khó khăn. Trước bầu cử họ có 13 ghế, nay chỉ còn năm. Chính bà Hurn thừa nhận đảng phải tập trung tuyệt đối, đặc biệt vào kinh tế và khu vực nông thôn, nếu muốn phục hồi trong bốn năm tới.

Tự do cũng đang tính đẩy nhanh việc tuyển chọn ứng viên mới, nhằm đưa các gương mặt có uy tín cộng đồng vào chuẩn bị sớm cho kỳ bầu cử kế tiếp. Sau nhiều năm chia rẽ nội bộ, giới lãnh đạo hy vọng thất bại nặng nề lần này sẽ tạo ra tinh thần đoàn kết mới.

Về phía One Nation, ông Bernardi xác nhận đã nói chuyện với cả bốn dân biểu độc lập. Tuy ông không kỳ vọng sẽ có chuyển đảng ngay trước kỳ họp quốc hội đầu tiên, nhưng để ngỏ khả năng thay đổi trong những năm tới.

Cuộc tranh giành vai trò đối lập ở Nam Úc cho thấy sự xói mòn nghiêm trọng của hệ thống hai đảng truyền thống. Nếu Tự do không nhanh chóng tái thiết, One Nation có thể biến thành lực lượng bảo thủ lớn nhất tại tiểu bang này – điều từng bị xem là không tưởng chỉ vài năm trước.