Bầu cử ở Do Thái, Mỹ và khai trương viện bảo tàng VMA của Việt Nam và Powerhouse Parramatta của Úc

19 Tháng 11, 2026 | Bình Luận
Bên trong Viện Bảo tàng Việt Nam tại Úc phí tổn xây cất trên $20 triệu Úc kim ngày khai trương. Hình: TVTS

Cách đây hai tuần, cử tri Do Thái đã đến phòng phiếu để bầu cử Quốc hội (Knesset), chọn 120 vị dân cử. Đã không có đảng nào chiếm được đa số 61 ghế để tự thành lập chính phủ. Đảng Likud của Thủ tướng Benjamin Netanyahu được 27 ghế trong khi đảng Yashar của cựu Tham Mưu trưởng Quân đội và Lãnh tụ Đối lập Gadi Eisenkot chỉ được 21 ghế. Thủ tướng Netanyahu cầm quyền nhờ liên minh với năm đảng nhưng nay liên minh này chỉ còn được 53 ghế trong khi liên minh của Thủ lãnh đối lập chỉ được 48 ghế.

Hai lãnh tụ này chỉ có thể cầm quyền nếu lôi kéo được hai đảng gốc Ả Rập Joint List (11 ghế) và Ra’am (8 ghế). Trong khi ông Netanyahu chỉ cần sự ủng hộ của một đảng gốc Ả Rập, ông Eisenkot phải cần tới hai đảng. Vì trong tiến trình tham khảo đã có 67 người ủng hộ Eisenkot trong khi chỉ có 43 ủng hộ Netanyahu cho nên Tổng thống Do Thái Isaac Herzog đã chỉ định Eisenkot thành lập chính phủ.

Sau 48 ngày nếu không thành công, Eisenkot có thể xin thêm 14 ngày để thương lượng. Nếu vẫn không thành công, Tổng thống Herzog hầu như sẽ yêu cầu Netanyahu thành lập chính phủ. Và nếu thất bại, sẽ có cuộc bầu cử mới.

Sự bế tắc chính trị của Do Thái diễn ra sau cuộc đại bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ tuần qua khiến Tổng thống Donald Trump cho rằng Mỹ sẽ xét lại việc ủng hộ cuộc chiến của Do Thái và của Mỹ với Iran mà Mỹ đã can dự và chưa có lối thoát.

Chính ông Trump cũng thừa nhận chiến tranh Iran, giá cả đắt đỏ trong cuộc sống của người dân đã khiến họ quay lưng với Cộng hòa. Tổng thống sẽ trở thành con vịt què trong hai năm còn lại, chỉ có thể cai trị bằng những sắc lệnh hành pháp ngắn hạn khi không được quốc hội đồng thuận. Ông và cả Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth có thể bị quốc hội đàn hặc. Tóm lại, nước Mỹ  sẽ chia rẽ sâu xa hơn nữa với những tân dân biểu và thượng nghị sĩ cực tả, theo khuynh hướng xã hội chủ nghĩa, chống Do Thái, chống tư bản.

Tại sao một Do Thái tứ bề bị bao vây bởi những nước không thân thiện hay thù địch, phải chiến đấu và hy sinh tính mạng trong suốt 78 năm lập quốc mà người dân vẫn không đoàn kết? Bởi vì trong hai ngàn năm lưu vong, họ đã biết giá trị của dân chủ và những kinh nghiệm sống đã giúp họ xây dựng một quốc gia  dân chủ nhất và  hùng mạnh bậc nhất ở Trung Đông. Netanyahu ở lại hay Eisenkot lên hoặc một lãnh tụ nào khác thay, Do Thái vẫn bảo vệ người dân và quyền tự chủ của nước họ.

Hoa Kỳ cũng vậy, hệ thống tam quyền phân lập mà các nhà lập quốc ghi ra trong hiến pháp đã giúp cho nước Mỹ ổn định trong 250 năm qua. Bầu cử giữa nhiệm kỳ không những sẽ tránh cho một lãnh đạo hành pháp chuyên quyền mà còn giúp cho nền chính trị được quân bình, ổn định. Sẽ không có ngày tàn của “đế quốc Mỹ”!

Trở về Úc, cách đây ba tuần, Viện Bảo tàng Việt Nam tại Úc tốn trên $20 triệu khánh thành tại Sunshine giữa những khen chê, cáo buộc và tương lai chưa biết về đâu.

Tuần qua, Viện Bảo tàng Powerhouse Parramatta của Úc phí tổn gần $1 tỉ (trên $915 triệu) cũng chịu búa rìu dư luận không kém.

Câu hỏi đặt ra là chi phí từ bạc triệu đến bạc tỉ cho hai viện bảo tàng từ thuế dân có đáng đồng tiền bát gạo không? Sẽ có bao nhiêu người đến xem Viện Bảo tàng VN tại Úc còn nghèo nàn về nội dung và cái tên chẳng nói lên được điều gì?

Ngay cả Powerhouse Parramatta sẽ để lại những giá trị gì cho thế hệ mai sau hay chỉ là một sự hào nhoáng, phô trương.  Sẽ là một Sydney Opera House thứ hai? Thời gian sẽ trả lời.

(Trích: Xã luận etvts.com.au phát hành Thứ Tư 11/11/2026)