Lâu lắm rồi TL mới lại nhận được thư của ‘con cháu Lạc Long Quân’, mà lại là một lá thư gây nhức đầu và buồn phiền. Xin tóm tắt và sửa đổi một vài chi tiết trong câu chuyện của em X:

X, trên dưới 40, do hoàn cảnh đưa đẩy, quen biết và say mê A, một cô gái đẹp và đáng yêu nhưng có quá khứ ‘không mấy tốt đẹp’. Sau một thời gian suy nghĩ và tìm cách không tiếp xúc với A nữa, X nhận thấy mình đã tự lừa dối lòng mình. X viết:

‘Em nhớ mại mại có một lần chị TL góp ý kiến với một nam độc giả biết một cô gái từng có quá khứ không tốt ở VN, nay cô này được một người bạn khác yêu và bảo lãnh sang Úc, thì chị TL khuyên nam độc giả kia là không nên nói cho anh bạn biết, vì rất có thể cô gái sẽ trung thành và đem lại hạnh phúc cho bạn mình…’

‘Nhưng em suy nghĩ thêm thì lại thấy kẹt: chắc chắn sẽ có người biết rõ quá khứ của A, và trong cộng đồng Việt Nam mình ở đây không có chuyện gì dấu mãi được, lúc đó em sẽ phải xử trí ra sao, chính em cũng không dám nghĩ tới’.

‘Tụi em đã thân mật khá lâu rồi, và em biết A rất yêu em. Điều khổ tâm áy náy cho em là ở điểm ấy. Giải pháp chung sống không chính thức thì em bác bỏ, bởi em sắp già rồi, muốn xây dựng một cuộc sống gia đình..’

Ý kiến Thanh Lan:

Em X thân mến,

Xét về “tình cảm” thì em phân vân như thế nào, TL cũng phân vân thể ấy. Bởi vì trong chúng ta, không ai có quyền và đủ khả năng đánh giá tình cảm một con người qua nhìn vào quá khứ của người ấy. Vả lại, hạnh phúc hay không hạnh phúc là tùy thuộc vào thiện chí xây dựng, lòng chung thủy  của người đó trong tương lai. Cho nên các cụ xưa mới nói một câu hơi sỗ sàng: ‘Người ta có thể lấy đĩ về làm vợ chứ không ai lấy vợ về làm đĩ’!

NHƯNG, chữ nhưng oan nghiệt, các đôi uyên ương không sống trên hoang đảo mà sống giữa một xã hội đầy thị phi, dòm ngó, khó khăn, cạm bẫy. Trường hợp TL góp ý kiến trước đây, xét về ‘nội dung’ (quá khứ cô gái) thì giống trường hợp của em hiện nay, nhưng ‘hình thức’ thì khác hẳn: cô gái ‘không tốt’ ở quê xưa, còn A của em ‘không tốt’ ngay ở ‘miền đất hứa’. Và chính em đã biết  ‘chắc chắn sẽ có người biết rõ quá khứ của A, và trong cộng đồng Việt Nam mình ở đây không có chuyện gì dấu mãi được’!

Tuy nhiên, kể cả trong trường hợp em không ‘ke’ việc người ta sẽ biết và sẽ bàn tán dè bỉu, TL vẫn không cảm thấy thoải mái, an tâm trước viễn ảnh em và A chính thức tiến tới hôn nhân.

TL không vơ đũa cả nắm mà chỉ phân tích một cách chung chung: nguyên nhân khiến một số cô gái làm những việc không tốt có thể vì ‘bản chất hư thân mất nết’, có thể vì hoàn cảnh đưa đẩy, có khi vì cả hai. Nhưng một điều ai trong chúng ta cũng phải đồng ý là yếu tố hoàn cảnh ở xã hội VN thiếu thốn, đói nghèo thì mạnh hơn ở xã hội tây phương, nơi mà nếu chịu thương chịu khó và đừng đua đòi, không ai bị dồn tới đường cùng và phải chấp nhận những sinh kế mất nhân phẩm.

Dĩ nhiên, đi vào từng trường hợp của cá nhân, sẽ có những cô đáng được thông cảm hơn là chỉ trích. Và đã không thiếu những trường hợp ‘lấy đĩ về làm vợ” mà hạnh phúc bền vững. Thế nhưng, như các cụ đã nói ‘ngựa quen đường cũ’, và các nhà tâm lý đã khẳng định ‘cái gì cũng chỉ khó lần đầu’, thì việc tiến tới với một cô gái như A rất đáng ngại.

Nếu em đọc truyện xem phim của tây phương thì sẽ thấy trong phim và truyện ‘Carmen’, mặc dù có yếu tố tình yêu, ngựa vẫn quen đường cũ, và kể cả trong chuyện tình đẹp nhất là ‘Camellias’ (Trà Hoa Nữ), kết cục cũng chỉ là bi đát, đau thương.

Viết như thế không có nghĩa khẳng định những người như A không có quyền, không đủ điều kiện, không có khả năng tìm hạnh phúc lứa đôi, nhưng hãy để cho A tìm đối tượng trong một giới khác, hay dưới một hình thức khác, còn em dứt khoát không nên tiến tới hôn nhân với nàng.

Không phải TL khắt khe, nhưng ở đời có những quy luật mà dù muốn hay không muốn, chúng ta cũng phải theo, ai phá bỏ thì phải chấp nhận hệ lụy, phải gánh chịu hậu quả. Đơn giản thế thôi!

Thanh Lan