TL góp ý kiến với độc giả X về đề tài tế nhị nhất: bất đồng tín ngưỡng trong hôn nhân. Cũng chính vì tính cách tế nhị ấy, TL xin được miễn đăng thư hỏi, và cũng không nêu đích danh hai tín ngưỡng của người trong cuộc, để chỉ xin có đôi lời với độc giả X và suôi gia của bà như sau:

Theo quan niệm cổ xưa mà hiện nay vẫn còn một số ít người duy trì, tôn giáo của mình là đúng đắn, là “good” nhất. Việc này càng trở nên tai hại hơn khi những người ấy còn có tính đố kỵ, tức là không chỉ “chê” mà còn “ghét” tôn giáo của người khác.

Chính vì thế, dù giữa bạn bè thân thiết hay giữa những người xa lạ, cũng nên né tránh đề tài tôn giáo. Thế nhưng có những trường hợp không thể tránh né được, đó là các cuộc hôn nhân khác tín ngưỡng, khác tôn giáo. Trong những trường hợp này, nếu cả hai bên đều có tinh thần hòa đồng tôn giáo thì chẳng nói làm gì, nhưng nếu một bên cực đoan, thiển cận thì một bên phải tế nhị, hiểu biết.

Điều quan trọng là hạnh phúc của đôi trẻ.

Hạnh phúc ấy không chỉ là trong ngày cưới mà là một đời. Vì thế, nói như bà X rằng “nhẫn nhục cho qua cái đám cưới rồi tính sau” là không được. Bởi vì một khi hai gia đình, hoặc một trong hai gia đình còn lấn cấn, thì cuộc chung sống giữa đôi vợ chồng trẻ trong tương lai còn có vấn đề. Cho nên gia đình hai bên phải có một sự đồng thuận về những giải pháp, không chỉ cho đám cưới mà còn cho cả tương lai của đôi trẻ.

Trên thực tế, TL đã chứng kiến những trường hợp cùng tôn giáo mà vẫn kình chống nhau, đôi khi còn dữ dội hơn cả khác tôn giáo, nhưng xét một cách chung chung, đa số trường hợp đều do khác tôn giáo.

Và trong những trường hợp rắc rối nhất, TL bỗng thấy lời hát của chàng ca sĩ Anh John Lennon trong ca khúc “Imagine” vậy mà lại đúng “một thế giới không có quyền sở hữu, không có tôn giáo”!

Bởi vì nếu tôn giáo đem lại hiềm khích, chia rẽ giữa con người hơn là tạo ra yêu thương đoàn kết, thì thà không có tôn giáo, chỉ có tình đồng loại còn tốt đẹp hơn!

TL thành thật xin lỗi quý độc giả lớn tuổi trước khi viết ra điều này: thông thường, càng già và càng sùng đạo, các bậc ông bà, cha mẹ càng có đầu óc hẹp hòi trong lĩnh vực tôn giáo. Mà hậu quả tai hại trước mắt là chẳng những bản thân mình không đạt được “đạo” mà còn khiến thế hệ con cháu xa rời “đạo”, bởi vì qua quan sát cách theo “đạo” của ông bà cha mẹ, chúng nhận ra rằng John Lennon đã viết đúng “thà không có tôn giáo”!

Còn trong chuyện nhân duyên thì những đầu óc hẹp hòi ấy đã khiến bao đôi tình trẻ phải xa nhau, hoặc âm thầm dắt díu nhau đi xây tổ ấm, hay nếu có đủ can đảm để chống lại gia đình thì cũng phải khổ tâm, mặc cảm một đời.

Xin được hỏi: một khi mình biết chắc chắn con cháu phải khổ tâm, mình có được sung sướng thoải mái không? Vị nào trả lời “có” là tự dối lòng! Vị nào viện dẫn lý do gìn giữ kỷ cương, truyền thống đạo nghĩa của gia đình lại càng tệ hại hơn!

Tôn giáo nào cũng dạy tín đồ nên “cởi” chứ không nên “buộc”. Vậy nếu mình nhất quyết “buộc” người khác để đem lại đau khổ cho họ thì bao công lao giữ đạo của mình coi như uổng phí. Chưa kể một khi buộc “người” khác cũng là “buộc” chính mình!

Cho nên, TL chỉ biết khuyên bà X rằng trong chuyện hôn nhân của con, không nên đặt bất cứ điều kiện nào với phía bên kia liên quan tới tương lai của đôi trẻ; còn về nghi thức hôn lễ thì cứ bên nào làm theo bên đó là công bằng, ổn thỏa.

Thanh Lan